Không có giới hạn độ tuổi tối đa để tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện; người từ đủ 15 tuổi trở lên đều có thể đăng ký tham gia nếu phù hợp điều kiện theo quy định.
I. Điều kiện tham gia BHXH tự nguyện
- Công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng.
- Người lao động đang tạm hoãn hợp đồng lao động/hợp đồng làm việc (trừ trường hợp có thỏa thuận đóng BHXH bắt buộc).
II. Quy định về độ tuổi tham gia
- Không giới hạn độ tuổi tối đa: Luật quy định chỉ yêu cầu người tham gia đủ 15 tuổi trở lên, không quy định tuổi tối đa. Người lao động có thể bắt đầu tham gia bất kỳ lúc nào và tiếp tục đóng cho đến khi có nhu cầu hưởng lương hưu.
III. Điều kiện hưởng lương hưu từ 1/7/2025
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định (theo lộ trình điều chỉnh, đến năm 2028 là 62 tuổi đối với nam và đến năm 2035 là 60 tuổi đối với nữ).
- Có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.
IV. Mức đóng và phương thức đóng
1. Mức đóng BHXH tự nguyện
- Đóng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn vào quỹ hưu trí và tử tuất.
- Mức thu nhập thấp nhất: bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.
- Mức thu nhập cao nhất: bằng 20 lần mức lương cơ sở. Ví dụ, với mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng, mức đóng tối đa là 10.296.000 đồng/tháng.
2. Phương thức đóng
- Đóng hàng tháng, 3 tháng một lần, 6 tháng một lần, 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm (tối đa 5 năm).
3. Hỗ trợ tiền đóng từ Nhà nước (áp dụng từ 1/7/2025)
- Hộ nghèo, người sống ở xã đảo/đặc khu: 50%
- Hộ cận nghèo: 40%
- Người dân tộc thiểu số: 30%
- Đối tượng khác: 20%
Lưu ý: Thời gian hỗ trợ tối đa không quá 10 năm (120 tháng).
V. Chế độ được hưởng khi tham gia BHXH tự nguyện
- Chế độ hưu trí: Hưởng lương hưu hằng tháng khi đủ điều kiện.
- Chế độ tử tuất: Thân nhân được hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất.
- Chế độ trợ cấp thai sản (Mới từ 1/7/2025): Lao động nữ sinh con hoặc lao động nam có vợ sinh con được hưởng trợ cấp khi có thời gian đóng BHXH (tự nguyện hoặc cả bắt buộc) từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh.
VI. Thay đổi quan trọng về Trợ cấp hưu trí xã hội từ 1/7/2025
Một điểm mới đáng chú ý là độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ giảm từ 80 tuổi xuống còn 75 tuổi. Đặc biệt, người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng khác sẽ được hưởng trợ cấp này từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi.
Ví dụ thực tế
Một người 65 tuổi chưa từng tham gia BHXH, không thuộc đối tượng BHXH bắt buộc và chưa hưởng lương hưu vẫn có thể đăng ký tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian hưởng lương hưu.
Lưu ý quan trọng
- Người cao tuổi trên 60 tuổi vẫn có thể tham gia BHXH tự nguyện nếu chưa hưởng lương hưu.
- Người đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện về số năm đóng BHXH có thể tham gia BHXH tự nguyện cho những năm còn thiếu.
- Sau khi đóng đủ 10 năm BHXH tự nguyện, có thể đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu.
