Người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào các ngày lễ, Tết theo quy định. Trong trường hợp thông thường, doanh nghiệp không thể ép nhân viên đi làm nếu không có sự đồng ý của họ.
Nếu có làm việc vào ngày lễ, Tết, tiền lương được tính ở mức cao hơn ngày thường. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp chỉ trả 300% mà quên phần lương ngày lễ dành cho người hưởng lương ngày.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Mức áp dụng |
|---|---|
| Số ngày nghỉ lễ, Tết hưởng nguyên lương | 11 ngày/năm |
| Nếu ngày lễ, Tết trùng ngày nghỉ hằng tuần | Được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp |
| Làm việc ban ngày vào ngày lễ, Tết | Ít nhất 300% chưa kể lương ngày lễ đối với người hưởng lương ngày; thực tế thường tương đương ít nhất 400% lương ngày thường |
| Làm việc ban đêm vào ngày lễ, Tết | Ngoài mức trên còn cộng thêm tiền lương ban đêm và làm thêm ban đêm; mức thường được xác định tối thiểu khoảng 490% lương ngày làm việc bình thường |
| Làm thêm giờ theo thỏa thuận | Không quá 40 giờ/tháng; không quá 200 giờ/năm, một số trường hợp đặc biệt đến 300 giờ/năm |
Điểm cốt lõi: ngày lễ, Tết là ngày nghỉ hưởng lương. Việc huy động làm việc trong ngày này trước hết phải xét có sự đồng ý của người lao động hay không, trừ nhóm trường hợp đặc biệt mà pháp luật cho phép yêu cầu làm thêm bắt buộc.
II. Công ty có được ép nhân viên đi làm ngày lễ, Tết không?
Về bản chất, không áp dụng theo cách doanh nghiệp muốn sắp là sắp. Người lao động có quyền nghỉ lễ, Tết và hưởng nguyên lương. Trong trường hợp thông thường, việc làm thêm giờ vào ngày lễ, Tết cần có sự đồng ý của người lao động.
Tuy nhiên, pháp luật cho phép một số trường hợp đặc biệt mà người lao động không thể từ chối, gồm các tình huống phục vụ quốc phòng, an ninh; bảo vệ tính mạng, tài sản trong phòng ngừa, khắc phục thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa; hoặc trường hợp khẩn cấp khác theo quy định.
- Trường hợp thông thường: người lao động có quyền từ chối làm thêm giờ vào ngày lễ, Tết.
- Trường hợp đặc biệt theo luật: doanh nghiệp có thể huy động và người lao động không được từ chối.
Ví dụ thực tế
Một công ty sản xuất thông báo toàn bộ nhân viên phải đi làm ngày Quốc khánh để kịp đơn hàng, nhưng không có thỏa thuận làm thêm. Trong tình huống này, rủi ro pháp lý nằm ở việc huy động làm thêm không có sự đồng ý của người lao động, chứ không chỉ ở chuyện trả lương bao nhiêu.
III. Lương đi làm ngày lễ, Tết tính thế nào?
1. Làm việc ban ngày
Nếu người lao động làm việc vào ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương thì được trả ít nhất bằng 300% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm, chưa kể tiền lương ngày lễ, Tết đối với người lao động hưởng lương ngày.
Như vậy, người lao động hưởng lương ngày nhận được ít nhất 400% lương ngày làm việc bình thường.
2. Làm việc ban đêm
Nếu làm việc vào ban đêm của ngày lễ, Tết thì ngoài mức nêu trên còn cộng thêm tiền lương làm việc ban đêm và tiền lương làm thêm giờ vào ban đêm theo quy định. Mức thường được xác định tối thiểu khoảng 490% lương ngày làm việc bình thường.
Lưu ý quan trọng
Doanh nghiệp thường chỉ cộng 300% rồi dừng lại, nhưng với ca đêm ngày lễ, Tết, cách tính không dừng ở mức lương làm thêm ban ngày.
3. Điểm dễ nhầm khi tính lương
- Không phải mọi ngày nghỉ liền kề đều là ngày lễ, Tết: cần phân biệt rõ ngày lễ, Tết chính thức với ngày nghỉ bù hoặc ngày hoán đổi lịch làm việc.
- Không nên hiểu máy móc 300% là tổng cuối cùng: với người hưởng lương ngày, còn phải xét phần lương ngày lễ, Tết đi kèm.
| Trường hợp | Cách hiểu mức lương |
|---|---|
| Làm ban ngày vào ngày lễ, Tết | Ít nhất 300% chưa kể lương ngày lễ; thực tế thường tương đương ít nhất 400% |
| Làm ban đêm vào ngày lễ, Tết | Ngoài mức ngày lễ còn cộng thêm phần ban đêm và làm thêm ban đêm; thường tối thiểu khoảng 490% |
| Làm vào ngày nghỉ bù/hoán đổi | Không mặc nhiên áp dụng mức lương của ngày lễ, Tết |
IV. Giới hạn làm thêm và xử phạt doanh nghiệp cần lưu ý
Khi có thỏa thuận làm thêm, tổng số giờ làm thêm của người lao động không quá 40 giờ trong 01 tháng; không quá 200 giờ trong 01 năm, trừ một số trường hợp đặc biệt được làm thêm không quá 300 giờ trong 01 năm.
Nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào trả lương ngày lễ mà quên kiểm tra giới hạn giờ làm thêm và hồ sơ thể hiện sự đồng ý của người lao động.
- Nếu vi phạm quy định về nghỉ lễ, Tết thì cá nhân sử dụng lao động có thể bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
- Nếu huy động làm thêm giờ mà không được sự đồng ý của người lao động, trừ trường hợp luật cho phép yêu cầu bắt buộc, thì có thể bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng.
- Đối với tổ chức, mức phạt hành chính thường gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân theo quy định chung.
- Nếu trả lương làm ngày lễ, Tết không đúng mức, doanh nghiệp còn có thể bị xử phạt đối với hành vi trả lương không đúng quy định.
Lưu ý quan trọng
Khi xử lý, cần kiểm tra đồng thời ba nội dung: ngày đó có đúng là ngày lễ, Tết theo luật hay không; có sự đồng ý làm thêm hay không; và bảng lương đã cộng đủ các thành phần hay chưa.
Có thông tin về đề xuất bổ sung thêm một ngày nghỉ hưởng lương như Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, nhưng đây mới là đề xuất hoặc dự thảo, chưa phải quy định có hiệu lực. Vì vậy, khi áp dụng hiện nay vẫn tính theo khung 11 ngày nghỉ lễ, Tết mỗi năm.
