Khi công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật, người lao động được thanh toán tiền lương cho những ngày không được làm việc, đóng đủ bảo hiểm cho thời gian đó và ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động. Nếu vi phạm thời hạn báo trước thì còn thêm khoản tiền tương ứng với tiền lương của những ngày không báo trước. Tùy việc người lao động có quay lại làm việc hay không, khoản phải thanh toán có thể khác nhau.
I. Bảng tổng hợp mức bồi thường người lao động cần biết
| Trường hợp | Khoản người sử dụng lao động cần thanh toán |
|---|---|
| Người lao động muốn quay lại làm việc | Nhận lại làm việc theo hợp đồng đã giao kết; trả tiền lương cho những ngày không được làm việc; đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho những ngày không được làm việc; trả thêm ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động; nếu vi phạm báo trước thì trả thêm tiền lương tương ứng những ngày không báo trước. |
| Người lao động không muốn tiếp tục làm việc | Ngoài các khoản nêu trên, còn thanh toán thêm trợ cấp thôi việc theo quy định. |
| Người sử dụng lao động không muốn nhận lại và người lao động đồng ý | Ngoài tiền lương, bảo hiểm cho thời gian không được làm việc, ít nhất 02 tháng tiền lương và trợ cấp thôi việc, hai bên còn thỏa thuận thêm một khoản bồi thường bổ sung, nhưng tối thiểu bằng 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động. |
Cần lưu ý: khoản ít nhất 02 tháng tiền lương là khoản bồi thường chính do chấm dứt trái luật, chưa bao gồm tiền lương những ngày không được làm việc, bảo hiểm và khoản do vi phạm báo trước nếu có.
II. Các khoản cụ thể công ty thường phải thanh toán
1. Khoản bồi thường cơ bản
- Trả tiền lương cho những ngày người lao động không được làm việc.
- Đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho những ngày người lao động không được làm việc.
- Trả thêm cho người lao động ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
2. Khoản bồi thường do không báo trước đúng hạn
Nếu công ty chấm dứt hợp đồng nhưng không bảo đảm đúng thời hạn báo trước, còn phải trả khoản tiền tương ứng với tiền lương theo hợp đồng trong những ngày không báo trước. Khoản này thường bị bỏ sót nếu chỉ chú ý đến khoản 02 tháng lương.
3. Trường hợp không còn vị trí cũ
Nếu không còn vị trí, công việc đã giao kết trong hợp đồng mà người lao động vẫn muốn làm việc, hai bên thỏa thuận sửa đổi, bổ sung hợp đồng lao động. Cần lưu ý: không phải cứ mất vị trí cũ là được bỏ luôn nghĩa vụ nhận người lao động trở lại.
Ví dụ thực tế
Một trường hợp thường gặp là công ty cho nghỉ việc không đúng căn cứ, sau đó chỉ đề nghị trả 02 tháng lương để chấm dứt. Lưu ý: nếu người lao động muốn quay lại làm việc, ngoài 02 tháng lương, còn phải tính cả tiền lương, bảo hiểm của thời gian không được làm việc và khoản do thiếu báo trước nếu có.
III. Khi nào bị coi là chấm dứt hợp đồng trái pháp luật
- Không có căn cứ hợp pháp để đơn phương chấm dứt theo quy định.
- Không bảo đảm đúng thời hạn báo trước.
- Vi phạm các quy định hạn chế hoặc điều kiện chấm dứt hợp đồng lao động theo luật.
Thuận Thiên lưu ý, trong thực tế dễ sai ở chỗ doanh nghiệp nghĩ rằng chỉ cần có lý do nội bộ là đủ, nhưng nếu căn cứ chấm dứt và thời hạn báo trước không đúng, rủi ro bồi thường vẫn phát sinh.
IV. Thời hạn thanh toán và lưu ý thực tế
1. Thời hạn thanh toán
Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản liên quan đến quyền lợi của mỗi bên, gồm tiền lương, bảo hiểm, bồi thường. Trường hợp đặc biệt theo luật, thời gian này có thể kéo dài nhưng không quá 30 ngày.
2. Mức phạt khi trả lương không đúng hạn
| Số người lao động bị vi phạm | Mức phạt tiền |
|---|---|
| 01 đến 10 người | 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng |
| 11 đến 50 người | 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng |
| 51 đến 100 người | 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng |
| 101 đến 300 người | 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng |
| Từ 301 người trở lên | 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng |
Lưu ý quan trọng
- Sau khi được nhận lại làm việc, người lao động hoàn trả trợ cấp thôi việc hoặc trợ cấp mất việc làm đã nhận (nếu có).
- Nếu người lao động không tiếp tục làm việc, ngoài khoản bồi thường do chấm dứt trái luật còn có trợ cấp thôi việc theo quy định.
- Nếu công ty không muốn nhận lại và người lao động đồng ý, khoản bồi thường bổ sung do hai bên thỏa thuận nhưng mức tối thiểu vẫn từ 02 tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
Khi rà soát hồ sơ với Thuận Thiên, nên kiểm tra đủ 4 nhóm giấy tờ: quyết định chấm dứt, thời hạn báo trước, bảng lương thời gian không được làm việc và chứng từ bảo hiểm. Đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm.
