Công ty tuyệt đối không được phép giữ lương của nhân viên cho những ngày đã làm việc, kể cả khi nhân viên tự ý nghỉ việc (nghỉ ngang) không báo trước. Tuy nhiên, người lao động phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp theo quy định pháp luật.
I. Quyền và nghĩa vụ pháp lý khi nhân viên nghỉ ngang
1. Doanh nghiệp không được giữ lương
Theo Điều 48 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền liên quan đến quyền lợi của người lao động trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng. Hành vi tự ý giữ lương để cấn trừ tiền bồi thường mà không có sự đồng ý của nhân viên là trái pháp luật.
2. Nghĩa vụ bồi thường của người lao động
Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính sau:
- Bồi thường cho công ty nửa tháng tiền lương theo hợp đồng lao động.
- Bồi thường khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.
- Hoàn trả toàn bộ chi phí đào tạo (nếu có cam kết).
- Không được hưởng trợ cấp thôi việc.
3. Trách nhiệm trả sổ bảo hiểm
Doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành thủ tục xác nhận và trả sổ bảo hiểm xã hội cùng các giấy tờ khác trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, bất kể lý do nghỉ việc của nhân viên là gì.
II. Quy định về thời hạn báo trước khi nghỉ việc
- 45 ngày đối với hợp đồng không xác định thời hạn.
- 30 ngày đối với hợp đồng có thời hạn từ 12 đến 36 tháng.
- 03 ngày đối với hợp đồng dưới 12 tháng.
Lưu ý: Các trường hợp đặc biệt như không được bố trí đúng công việc, bị ngược đãi, thai sản… người lao động được quyền nghỉ việc mà không cần báo trước.
III. Mức phạt đối với doanh nghiệp vi phạm quy định xử lý nghỉ việc
Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với tổ chức (doanh nghiệp) vi phạm như sau:
- Không trả hoặc trả không đủ lương: Phạt từ 10.000.000 đến 100.000.000 đồng (tùy theo số lượng người lao động bị vi phạm).
- Không thông báo chấm dứt hợp đồng lao động: Phạt từ 2.000.000 đến 6.000.000 đồng.
- Không trả trợ cấp thôi việc/mất việc làm (nếu có): Phạt từ 2.000.000 đến 20.000.000 đồng.
Lưu ý quan trọng
- Quy trình xử lý đúng luật: Doanh nghiệp phải trả đủ lương cho những ngày thực tế làm việc, sau đó yêu cầu nhân viên thanh toán khoản tiền bồi thường. Nếu nhân viên không hợp tác, doanh nghiệp có quyền khởi kiện ra Tòa án.
- Thời hạn: Mọi khoản thanh toán và thủ tục chốt sổ BHXH phải hoàn tất trong vòng 14 ngày làm việc để tránh rủi ro bị xử phạt hành chính.
