Không bắt buộc. Việc nhận lương hưu qua tài khoản ngân hàng là quyền lựa chọn của người thụ hưởng, không phải quy định bắt buộc. Người dân hoàn toàn có thể chọn nhận tiền mặt nếu thấy phù hợp hơn.
I. Các hình thức nhận lương hưu
1. Quy định hiện hành (đến hết 30/6/2025)
Người hưởng lương hưu được quyền lựa chọn một trong các hình thức:
- Qua tài khoản cá nhân: Mở tại các ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
- Tiền mặt: Nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền (thường là Bưu điện).
- Qua đơn vị sử dụng lao động: Áp dụng với người hưởng chế độ BHXH đang đi làm.
2. Quy định mới (từ 01/7/2025 theo Luật BHXH 2024)
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Điều 93 và 114) quy định 03 hình thức chi trả chính:
- Qua tài khoản ngân hàng của người thụ hưởng.
- Trực tiếp từ cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền.
- Hình thức khác theo quy định của Chính phủ (ví dụ: ví điện tử…).
Lưu ý: Từ 01/7/2025, Luật đã bãi bỏ hình thức chi trả lương hưu thông qua đơn vị sử dụng lao động.
II. Quy định về tài khoản nhận lương hưu
- Tài khoản chính chủ: Cơ quan BHXH ưu tiên chuyển tiền vào tài khoản đứng tên chính người hưởng chế độ để đảm bảo an toàn, tránh tranh chấp.
- Tài khoản ủy quyền: Nếu muốn nhận tiền vào tài khoản của người khác (con cái, người thân…), người hưởng bắt buộc phải lập Giấy ủy quyền (Mẫu 13-HSB) có công chứng hoặc chứng thực của UBND xã/phường. Trong giấy phải ghi rõ nội dung ủy quyền nhận tiền qua tài khoản của người được ủy quyền.
III. Cách thay đổi hình thức nhận lương
Người hưởng có thể thay đổi từ nhận tiền mặt sang tài khoản (hoặc ngược lại) bất cứ lúc nào thông qua:
- Nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan BHXH quản lý.
- Đăng ký trực tuyến trên ứng dụng VssID – Bảo hiểm xã hội số.
- Đăng ký trên Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam.
Ví dụ thực tế
- Trường hợp 1: Ông A về hưu, không thạo công nghệ. Ông có thể đăng ký nhận lương hưu bằng tiền mặt tại Bưu điện xã gần nhà vào ngày mùng 5 hàng tháng.
- Trường hợp 2: Bà B muốn nhận lương hưu nhưng đang ở nước ngoài cùng con. Bà B có thể làm Giấy ủy quyền (Mẫu 13-HSB) cho con trai ở Việt Nam nhận thay vào tài khoản ngân hàng của người con.
Lưu ý quan trọng
- Miễn phí chi trả: Người hưởng lương hưu già yếu, cô đơn, ốm đau không thể đi lại được cơ quan Bưu điện chi trả tận nhà miễn phí.
- Lịch chi trả: Thường bắt đầu từ ngày 02 đến ngày 10 hàng tháng. Nhận qua thẻ ATM thường sẽ có tiền sớm hơn so với nhận tiền mặt.
- Khuyến khích dùng thẻ: Dù không bắt buộc, cơ quan Nhà nước khuyến khích nhận qua tài khoản để đảm bảo an toàn, nhanh chóng và minh bạch.
