Khác biệt chính: cá nhân cư trú áp dụng biểu thuế lũy tiến và được giảm trừ gia cảnh; cá nhân không cư trú chịu thuế suất cố định 20% trên tổng thu nhập và không được giảm trừ gia cảnh.
I. Phân định đối tượng cư trú và không cư trú
Để tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN), trước hết cần xác định đúng đối tượng nộp thuế.
- Cá nhân cư trú: Là người đáp ứng một trong hai điều kiện: có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên (trong 1 năm dương lịch hoặc 12 tháng liên tục), hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam (có đăng ký thường trú hoặc hợp đồng thuê nhà từ 183 ngày trở lên).
- Cá nhân không cư trú: Là người không đáp ứng các điều kiện của cá nhân cư trú.
II. Khác biệt trong cách tính thuế từ tiền lương, tiền công
1. Công thức tính thuế
- Cá nhân cư trú: Thuế TNCN = (Tổng thu nhập – Các khoản giảm trừ) × Thuế suất lũy tiến
- Cá nhân không cư trú: Thuế TNCN = Tổng thu nhập chịu thuế × 20%
2. Thuế suất
- Cá nhân cư trú: Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần gồm 7 bậc, từ 5% đến 35%.
- Cá nhân không cư trú: Áp dụng một mức thuế suất cố định là 20%.
3. Các khoản giảm trừ
| Khoản giảm trừ | Cá nhân cư trú | Cá nhân không cư trú |
|---|---|---|
| Giảm trừ gia cảnh | Được hưởng (11 triệu/tháng cho bản thân, 4,4 triệu/tháng cho người phụ thuộc) | Không được hưởng |
| Bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện, đóng góp từ thiện… | Được trừ trước khi tính thuế | Được trừ trước khi tính thuế |
III. Khác biệt trong cách tính thuế từ hoạt động kinh doanh
| Ngành nghề | Tỷ lệ % tính Thuế TNCN |
|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 0,5% |
| Dịch vụ, xây dựng (không bao thầu nguyên vật liệu) | 2% (Riêng cho thuê tài sản là 5%) |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 1,5% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 1% |
- Cá nhân cư trú: Tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu và không được trừ giảm trừ gia cảnh.
- Cá nhân không cư trú: Tính thuế trực tiếp trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam và không được trừ giảm trừ gia cảnh.
Ví dụ thực tế
Xét cá nhân có thu nhập từ tiền lương 30 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm bắt buộc 3,15 triệu đồng và không có người phụ thuộc.
- Trường hợp là cá nhân cư trú:
- Thu nhập chịu thuế: 30 triệu – 3,15 triệu = 26,85 triệu.
- Giảm trừ bản thân: 11 triệu.
- Thu nhập tính thuế: 26,85 triệu – 11 triệu = 15,85 triệu.
- Số thuế phải nộp (theo biểu lũy tiến): 1,6275 triệu đồng.
- Trường hợp là cá nhân không cư trú:
- Thu nhập chịu thuế: 30 triệu – 3,15 triệu = 26,85 triệu.
- Không được giảm trừ gia cảnh.
- Số thuế phải nộp: 26,85 triệu × 20% = 5,37 triệu đồng.
