Không. Nếu ngừng đóng BHXH tự nguyện giữa chừng mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa nhận BHXH một lần và chưa hưởng trợ cấp hằng tháng, thì thời gian đã đóng vẫn được bảo lưu và được cộng dồn khi tham gia lại sau này. Điểm này trong thực tế rất dễ bị hiểu sai, nhiều người tưởng dừng là mất toàn bộ thời gian đã đóng nhưng không phải như vậy.
I. Thông tin quan trọng nhất
| Tình huống | Kết quả |
|---|---|
| Ngừng đóng BHXH tự nguyện giữa chừng, chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, chưa nhận BHXH một lần, chưa hưởng trợ cấp hằng tháng | Được bảo lưu thời gian đã đóng, không mất quyền lợi đã tích lũy |
| Tiếp tục tham gia lại sau một thời gian gián đoạn | Thời gian cũ được cộng dồn với thời gian đóng tiếp theo |
| Có yêu cầu nhận BHXH một lần và thuộc trường hợp luật quy định | Được giải quyết BHXH một lần theo điều kiện tương ứng |
| Thời gian đã dùng để tính hưởng BHXH một lần | Không còn được tính lại để hưởng chế độ BHXH về sau |
Mốc cần nhớ: Điều 103 Luật BHXH quy định người dừng đóng BHXH tự nguyện mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu theo Điều 98, chưa nhận BHXH một lần theo Điều 102, hoặc chưa hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 thì được bảo lưu thời gian đóng BHXH.
II. Khi nào quyền lợi còn được bảo lưu, khi nào chấm dứt
1. Trường hợp vẫn được bảo lưu
Bản chất của việc bảo lưu là giữ lại toàn bộ thời gian đã đóng để sau này cộng tiếp. Phần này hay bị bỏ sót khi người tham gia chỉ nhớ việc đang tạm dừng mà quên rằng thời gian cũ vẫn còn giá trị.
- Nếu người tham gia dừng đóng và chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu theo Điều 98.
- Nếu chưa nhận BHXH một lần theo Điều 102.
- Nếu chưa hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23.
- Khi quay lại tham gia, thời gian đã đóng trước đó được cộng dồn để tính chế độ về sau.
Ví dụ thực tế
Đóng BHXH tự nguyện 5 năm, dừng 3 năm, sau đó đóng tiếp 10 năm thì tổng thời gian được cộng dồn là 15 năm để xem xét điều kiện hưởng chế độ.
2. Trường hợp quyền lợi bảo lưu chấm dứt với thời gian đã đóng
Điểm dễ nhầm là không phải cứ đã từng tham gia thì mọi thời gian đều được giữ mãi trong mọi trường hợp. Thực tế dễ sai ở đây là người tham gia chọn nhận BHXH một lần nhưng không để ý hệ quả về sau.
- Khi đã nhận BHXH một lần, thời gian đã được tính hưởng sẽ không còn dùng để làm căn cứ tính hưởng chế độ BHXH nữa.
- Khi người tham gia tử vong và phát sinh giải quyết chế độ tử tuất cho thân nhân, quyền lợi bảo lưu của chính người tham gia đối với thời gian đó không còn tiếp tục theo nghĩa cộng dồn về sau.
Lưu ý quan trọng
Nếu đang cân nhắc nhận BHXH một lần, bạn cần chú ý ở chỗ này: thời gian đã lĩnh một lần sẽ không được tính lại cho chế độ dài hạn sau này.
III. Nếu muốn đóng lại sau khi đã dừng thì làm thế nào
Nếu quá thời điểm đóng mà không tiếp tục đóng, người tham gia được coi là tạm dừng đóng BHXH tự nguyện. Khi muốn tham gia lại, cần đăng ký lại phương thức đóng và mức thu nhập làm căn cứ đóng với cơ quan BHXH.
| Nội dung | Thông tin cần biết |
|---|---|
| Tình trạng khi quá hạn đóng | Được coi là tạm dừng đóng BHXH tự nguyện |
| Muốn đóng tiếp | Đăng ký lại phương thức đóng và mức thu nhập làm căn cứ đóng |
| Hồ sơ | Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) hoặc Mẫu 02-TK trên Cổng Dịch vụ công |
| Nơi nộp | Cơ quan BHXH hoặc nộp trực tuyến |
Một lỗi đơn giản nhưng nhiều người vẫn gặp là dừng một thời gian dài rồi quay lại đóng tiếp mà chưa làm bước đăng ký lại, dẫn đến hồ sơ xử lý chậm.
IV. Các trường hợp có thể nhận BHXH một lần và lưu ý về đóng bù
1. Trường hợp có thể nhận BHXH một lần
Người tham gia BHXH tự nguyện có thể được giải quyết BHXH một lần nếu có yêu cầu và thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Đang mắc một trong các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS và các bệnh khác theo quy định của Chính phủ.
- Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Đặc biệt lưu ý: Nếu bạn đã có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/7/2025 (ngày Luật BHXH 2024 có hiệu lực), sau 12 tháng không tham gia BHXH tự nguyện (và cũng không đóng BHXH bắt buộc) mà thời gian đóng chưa đủ 20 năm thì vẫn được rút BHXH một lần. Với người bắt đầu tham gia từ 01/7/2025 trở đi, quyền lợi rút sau 12 tháng này không còn áp dụng.
| Hồ sơ hưởng BHXH một lần | Nơi nộp |
|---|---|
| Bản chính Sổ BHXH; bản chính Đơn đề nghị (Mẫu số 14-HSB) | Cơ quan BHXH nơi cư trú |
2. Phân biệt đóng bù, truy đóng và đóng một lần cho thời gian còn thiếu
Phần này doanh nghiệp thường lệch ở đoạn phân biệt khái niệm, còn người tham gia cá nhân cũng rất hay nhầm.
- Truy đóng/đóng bù cho thời gian đã gián đoạn: cần phân biệt riêng, vì việc áp dụng còn phụ thuộc hướng dẫn cụ thể.
- Đóng một lần cho thời gian còn thiếu: có căn cứ hướng dẫn tại Nghị định số 159/2025/NĐ-CP về BHXH tự nguyện, bao gồm mức đóng, phương thức đóng, hỗ trợ đóng và quy định đóng một lần cho thời gian còn thiếu.
- Không áp dụng phạt chậm nộp như BHXH bắt buộc; quá thời điểm đóng thì được coi là tạm dừng đóng.
Lưu ý quan trọng
Nếu bạn đang tính đóng tiếp sau thời gian gián đoạn, nên kiểm tra kỹ mình thuộc trường hợp đóng lại bình thường, đóng một lần cho thời gian còn thiếu hay nội dung khác, tránh hiểu nhầm thành được cộng lại toàn bộ theo một cách duy nhất.
