Có. Người tham gia BHXH tự nguyện được tự chọn mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng theo khả năng tài chính, miễn là trong khung pháp luật quy định. Mức thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn, mức cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Lưu ý rằng mức đóng không cố định, người tham gia có thể lựa chọn trong khung này.
Mức đóng hằng tháng = 22% x mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn.
Theo dữ kiện trong hồ sơ: mức thu nhập thấp nhất là 1.500.000 đồng/tháng và mức cao nhất là 46.800.000 đồng/tháng.
I. Bảng tra cứu nhanh mức thu nhập và mức đóng
| Nội dung | Mức áp dụng |
|---|---|
| Mức thu nhập thấp nhất | 1.500.000 đồng/tháng |
| Mức đóng cơ bản tương ứng | 330.000 đồng/tháng |
| Mức thu nhập cao nhất | 46.800.000 đồng/tháng |
| Mức đóng cơ bản tương ứng | 10.296.000 đồng/tháng |
| Công thức chung | 22% x mức thu nhập tháng lựa chọn |
| Giới hạn mức thu nhập | Từ mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn đến 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng |
Mức tối đa thực tế phụ thuộc mức tham chiếu tại thời điểm đóng, vì vậy khi làm hồ sơ hoặc nộp tiền, cần kiểm tra lại mốc đang áp dụng để tránh chọn sai mức.
II. Cách tính số tiền thực nộp và mức hỗ trợ của Nhà nước
1. Cách tính mức đóng
Nếu không thuộc diện hỗ trợ, số tiền đóng tính trực tiếp theo công thức:
Mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng = 22% x mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn.
Nếu thuộc diện được Nhà nước hỗ trợ, số tiền thực nộp sẽ giảm tương ứng phần hỗ trợ. Lưu ý: phần hỗ trợ được tính trên mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.
2. Mức hỗ trợ của Nhà nước
| Nhóm đối tượng | Mức hỗ trợ |
|---|---|
| Người thuộc hộ nghèo | 50% |
| Người ở xã đảo, đặc khu | 50% |
| Người thuộc hộ cận nghèo | 40% |
| Người dân tộc thiểu số | 30% |
| Người tham gia khác | 20% |
Nếu một người thuộc nhiều nhóm, áp dụng mức hỗ trợ cao nhất. Cần lưu ý khi kê khai thông tin ban đầu.
Ví dụ thực tế
Nếu bạn chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng là 1.500.000 đồng/tháng, mức đóng cơ bản là 330.000 đồng/tháng. Nếu thuộc nhóm được hỗ trợ, số tiền thực nộp sẽ giảm theo tỷ lệ tương ứng.
III. Có được thay đổi mức thu nhập đã chọn không?
Có thể thay đổi. Người tham gia có thể điều chỉnh mức thu nhập sau khi hoàn thành kỳ đóng trước. Nếu giai đoạn này thu nhập chưa ổn định, có thể chọn mức thấp trong khung, sau đó điều chỉnh lại khi điều kiện tài chính tốt hơn.
Dù thay đổi mức đóng, nguyên tắc tính vẫn giữ nguyên: chọn mức nào thì đóng 22% trên mức đó, miễn không thấp hơn tối thiểu và không vượt tối đa theo quy định.
Quy định này áp dụng cho công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Không áp dụng cho người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH.
IV. Hồ sơ đăng ký và thời hạn đóng cần nhớ
1. Hồ sơ đăng ký
- Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) để đăng ký và lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng.
- Đối với đại lý thu: thêm Danh sách người tham gia BHXH tự nguyện (Mẫu D05-TS).
- Có thể nộp trực tiếp hoặc qua Cổng Dịch vụ công (Mẫu 02-TK).
2. Thời hạn đóng và lưu ý khi đóng muộn
| Phương thức đóng | Thời hạn |
|---|---|
| Đóng hằng tháng | Trong tháng |
| Đóng 03 tháng/lần | Trong 03 tháng |
| Đóng 06 tháng/lần | Trong 04 tháng đầu |
| Đóng 12 tháng/lần | Trong 07 tháng đầu |
Nếu chậm đóng, được coi là tạm dừng đóng. Khi đóng bù, tính lãi gộp theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân, không áp dụng xử phạt hành chính như BHXH bắt buộc. Lưu ý: đóng bù sẽ tính lãi, không chỉ nộp đủ số tiền chưa đóng.
Lưu ý quan trọng
- Nên chọn mức thu nhập phù hợp với khả năng tài chính thực tế để tránh gián đoạn quá trình đóng.
- Khi muốn đổi mức đóng, kiểm tra xem kỳ đóng trước đã hoàn thành chưa.
- Nếu thuộc nhóm được hỗ trợ, nên rà lại giấy tờ chứng minh ngay từ đầu để tránh thiếu quyền lợi.
