Muốn kinh doanh mỹ phẩm online, bạn cần tách rõ 3 lớp thủ tục khác nhau: đăng ký kinh doanh nếu thuộc diện kinh doanh thường xuyên, công bố sản phẩm mỹ phẩm trước khi lưu hành từng sản phẩm, và thông báo website thương mại điện tử bán hàng nếu tự lập website riêng để bán. Nhiều người nhầm tưởng chỉ cần đăng ký kinh doanh là đủ, nhưng mỗi thủ tục lại quản lý một việc khác nhau.
Nếu chỉ bán nhỏ lẻ, không thường xuyên, quy mô rất nhỏ theo diện hoạt động thương mại độc lập, có thể không cần đăng ký kinh doanh. Ngược lại, khi bán hàng thường xuyên, có tổ chức, có doanh thu hoặc lợi nhuận ổn định, hồ sơ đăng ký nên làm trước khi hoạt động để tránh rủi ro xử phạt và gặp vướng mắc về thủ tục sau đó.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Việc cần làm | Khi nào thường phát sinh | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp | Kinh doanh thường xuyên, có tổ chức, có doanh thu/lợi nhuận ổn định | Không có giấy phép riêng chỉ cho mỹ phẩm online ngoài đăng ký kinh doanh và công bố sản phẩm |
| Công bố sản phẩm mỹ phẩm | Trước khi đưa từng sản phẩm ra lưu hành/bán | Phải làm theo từng sản phẩm, không gộp chung cả danh mục |
| Thông báo website thương mại điện tử bán hàng | Tự lập website riêng để bán mỹ phẩm online | Nếu chỉ bán trên sàn thương mại điện tử thì thường không làm thủ tục thông báo website riêng cho gian hàng trên sàn |
Điểm cần nhớ: đăng ký kinh doanh, công bố mỹ phẩm và nghĩa vụ thương mại điện tử là các nghĩa vụ tách biệt, không thay thế cho nhau.
II. Cần đăng ký kinh doanh gì?
1. Trường hợp bán nhỏ lẻ và trường hợp nên đăng ký
Nếu bạn bán nhỏ lẻ, không thường xuyên, quy mô rất nhỏ, có thể được xem xét theo diện hoạt động thương mại độc lập. Khi việc bán hàng đã đi vào nề nếp, có nguồn hàng ổn định, chạy quảng cáo đều, chốt đơn thường xuyên, câu hỏi được đặt ra khi kiểm tra hồ sơ là: đã đăng ký kinh doanh chưa.
Khi thuộc diện kinh doanh thường xuyên, có tổ chức, có doanh thu/lợi nhuận ổn định, hướng xử lý thường là chọn một trong hai hình thức:
- Hộ kinh doanh: nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.
- Doanh nghiệp: nộp hồ sơ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư.
2. Hồ sơ và mã ngành thường dùng
Với hộ kinh doanh, hồ sơ thường gồm:
- Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh theo Mẫu số 01 Phụ lục II Thông tư 68/2025/TT-BTC.
- Bản sao CCCD/CMND của chủ hộ.
- Giấy tờ khác nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu theo từng trường hợp.
Một số địa phương cho phép nộp online qua hệ thống điện tử nếu đã áp dụng. Với doanh nghiệp, hồ sơ dùng mẫu theo Luật Doanh nghiệp.
Cần chọn đúng mã ngành theo mục đích kinh doanh. Dưới đây là các mã thường dùng:
| Mã ngành | Nội dung |
|---|---|
| 4772 / 47722 | Bán lẻ nước hoa, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh trong các cửa hàng chuyên doanh |
| 4649 | Bán buôn đồ dùng khác cho gia đình, thường dùng khi có bán buôn mỹ phẩm |
| 4791 | Bán lẻ theo yêu cầu đặt hàng qua bưu điện hoặc internet / bán hàng qua internet |
Mức phạt cần lưu ý: hành vi không đăng ký thành lập hộ kinh doanh trong trường hợp thuộc diện phải đăng ký có thể bị phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
III. Hai thủ tục dễ bị bỏ qua
1. Công bố sản phẩm mỹ phẩm trước khi bán
Đây là điểm dễ nhầm: không phải đăng ký kinh doanh xong là được bán mỹ phẩm ngay. Nếu sản phẩm mỹ phẩm chưa được công bố hợp lệ thì chưa nên đưa ra lưu hành.
Việc công bố thực hiện theo từng sản phẩm, không gộp chung toàn bộ danh mục. Phân loại hồ sơ tiếp nhận cần tách riêng:
- Mỹ phẩm nhập khẩu: công bố tại Cục Quản lý Dược – Bộ Y tế.
- Mỹ phẩm sản xuất trong nước: thực hiện theo quy định tại cơ quan có thẩm quyền được phân công; thực tiễn thường qua Sở Y tế hoặc cơ quan được giao tiếp nhận tùy loại hồ sơ.
Hồ sơ công bố thường có:
- Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.
- Giấy ủy quyền của nhà sản xuất/chủ sở hữu sản phẩm nếu nộp thay.
- CFS hoặc tài liệu tương đương đối với hàng nhập khẩu khi pháp luật có yêu cầu.
| Nội dung | Thông tin cần nhớ |
|---|---|
| Thời hạn xử lý | Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ và phí công bố theo quy định |
| Lệ phí | 500.000 đồng/hồ sơ công bố |
| Cập nhật thủ tục | Chấp nhận chữ ký điện tử và ưu tiên nộp online |
Xử phạt đáng chú ý: kinh doanh hoặc đưa mỹ phẩm ra lưu thông khi chưa có số tiếp nhận Phiếu công bố có thể bị phạt từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với tổ chức; kê khai sai liên quan công bố có thể bị phạt từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Ví dụ thực tế
Giả sử shop bán 10 dòng serum nhưng mới công bố 3 sản phẩm. Shop chỉ nên bán những sản phẩm đã có số tiếp nhận Phiếu công bố; 7 sản phẩm còn lại chưa được phép lưu hành, vì nhiều người lầm tưởng cùng thương hiệu có thể dùng chung hồ sơ.
2. Thông báo website thương mại điện tử bán hàng
Nếu bạn tự thiết lập website riêng để bán mỹ phẩm online, thủ tục thông báo website thương mại điện tử bán hàng thường được thực hiện trực tuyến qua online.gov.vn. Hồ sơ thường gồm thông tin chủ sở hữu, tên miền, mô tả sản phẩm và bản chụp giao diện website.
Nếu chỉ bán trên sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada…, người bán thường không phải tự làm thủ tục thông báo website riêng cho gian hàng trên sàn. Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi các nghĩa vụ còn lại như đăng ký kinh doanh khi thuộc diện cần đăng ký và bảo đảm mỹ phẩm đã được công bố hợp lệ.
Mốc cần nhớ: cập nhật thay đổi thông tin website trong 07 ngày. Không thông báo website trước khi bán hàng có thể bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
IV. Các điểm thực hành nên kiểm tra trước khi bán
- Thuế: mã số thuế phát sinh theo cơ chế đăng ký tương ứng khi đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp. Thời hạn đăng ký thuế là 10 ngày làm việc kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
- Nhãn hàng hóa và nguồn gốc: mỹ phẩm cần có nhãn, tài liệu kèm theo đúng quy định và thể hiện nguồn gốc rõ ràng. Chứng từ nguồn gốc là nội dung thường được thanh tra yêu cầu xuất trình.
- Quảng cáo: nội dung quảng cáo cần tuân thủ pháp luật về quảng cáo. Quảng cáo sai sự thật hoặc quảng cáo khi sản phẩm chưa hoàn tất hồ sơ công bố là vi phạm phổ biến.
Lưu ý quan trọng
- Bán mỹ phẩm online không nên hiểu là chỉ cần mở gian hàng và đăng bài bán là xong.
- Ba việc cần rà lại song song: đăng ký kinh doanh, công bố từng sản phẩm, và nghĩa vụ thương mại điện tử nếu có website riêng.
- Hàng xách tay không rõ nguồn gốc, thiếu chứng từ, thiếu nhãn hoặc quảng cáo quá công dụng là các lỗi phổ biến.
Ví dụ thực tế
Một quy trình thường gặp là: đăng ký hộ kinh doanh tại UBND quận/huyện → công bố sản phẩm mỹ phẩm → thông báo website TMĐT → bắt đầu bán. Đây là trình tự minh họa dễ hình dung; khi thực hiện cần xác định đúng cơ quan tiếp nhận theo từng trường hợp cụ thể.
