Người lao động nước ngoài tại Việt Nam chỉ được miễn BHXH bắt buộc trong một số trường hợp cụ thể. Nhiều doanh nghiệp hay nhầm giữa được miễn và không thuộc đối tượng tham gia.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Kết luận |
|---|---|
| Làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam | Thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trừ các trường hợp loại trừ bên dưới |
| Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp | Không phải tham gia BHXH bắt buộc |
| Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động | Được miễn tham gia BHXH bắt buộc |
| Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác | Áp dụng theo điều ước quốc tế |
| Hợp đồng lao động dưới 12 tháng | Không thuộc đối tượng tham gia theo phạm vi quy định này, không phải trường hợp miễn |
| Hợp đồng lao động không xác định thời hạn | Không thuộc đối tượng tham gia theo phạm vi quy định này, không phải trường hợp miễn |
Mốc cần nhớ: quy định này áp dụng theo Luật Bảo hiểm xã hội mới nhất có hiệu lực từ 01/07/2025.
II. Các trường hợp được miễn đóng BHXH
1. Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp
Người lao động nước ngoài thuộc trường hợp di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thì không phải tham gia BHXH bắt buộc. Doanh nghiệp thường chỉ nhìn vào thời hạn hợp đồng mà quên kiểm tra tình trạng điều chuyển nội bộ.
2. Đã đủ tuổi nghỉ hưu tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động
Nếu ngay tại thời điểm ký hợp đồng lao động, người lao động nước ngoài đã đủ tuổi nghỉ hưu theo khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động thì được miễn tham gia BHXH bắt buộc. Lưu ý: tuổi nghỉ hưu được xác định theo lộ trình tăng dần, không còn cố định nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi.
3. Điều ước quốc tế có quy định khác
Áp dụng theo điều ước quốc tế nếu có quy định khác về việc tham gia hoặc miễn tham gia BHXH đối với người lao động nước ngoài. Doanh nghiệp thường chỉ kiểm tra hợp đồng lao động mà bỏ qua cam kết quốc tế liên quan.
Ví dụ thực tế
Một lao động nước ngoài ký hợp đồng xác định thời hạn 24 tháng với doanh nghiệp tại Việt Nam. Nếu người này là trường hợp điều chuyển nội bộ doanh nghiệp thì vẫn không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc theo nhóm loại trừ nêu trên.
III. Phân biệt miễn đóng và không thuộc đối tượng tham gia
Đây là điểm dễ nhầm nhất. Người lao động nước ngoài có hợp đồng lao động dưới 12 tháng hoặc hợp đồng lao động không xác định thời hạn thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đây không phải là miễn, mà là không phát sinh nghĩa vụ tham gia ngay từ đầu.
Lưu ý quan trọng
- Giấy phép lao động không phải là căn cứ trực tiếp để xác định miễn đóng BHXH trong nội dung này.
- Các thông tin về mức đóng 8% hay 9,5% không phải là căn cứ để xác định trường hợp miễn đóng BHXH.
Khi rà soát hồ sơ lao động nước ngoài, nên kiểm tra lần lượt: loại hợp đồng, thời hạn hợp đồng, tình trạng điều chuyển nội bộ, tuổi nghỉ hưu tại thời điểm ký và điều ước quốc tế liên quan. Cách này giúp tránh nhầm giữa miễn đóng và không thuộc diện tham gia.
