Có. Thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh, chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành, và chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ các-bon lần đầu sau khi phát hành/cấp được miễn thuế TNDN theo luật định. Tuy nhiên, không phải giao dịch xanh nào cũng được miễn – chỉ áp dụng đúng với các trường hợp luật nêu.
Mốc hiệu lực cần nhìn ngay: quy định này áp dụng từ 01/10/2025.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Khoản thu nhập | Có thuộc diện miễn thuế TNDN không? | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Tiền lãi từ trái phiếu xanh | Có | Chỉ áp dụng khi đáp ứng định nghĩa và tiêu chí xanh theo quy định liên quan |
| Chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành | Có | Thường phải là trường hợp doanh nghiệp trực tiếp mua từ tổ chức phát hành rồi chuyển nhượng lần đầu |
| Chuyển nhượng trái phiếu xanh từ lần thứ hai trở đi | Không thuộc diện miễn theo khoản này | Lỗi này thường gặp khi doanh nghiệp tự suy diễn phạm vi miễn |
| Chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ các-bon lần đầu sau khi phát hành/cấp | Có | Gắn với doanh nghiệp được cấp chứng chỉ giảm phát thải, tín chỉ các-bon |
| Chuyển nhượng tín chỉ các-bon các lần sau | Không được xác nhận là miễn theo khoản này | Khi thanh tra thường hỏi đầu tiên là giao dịch này có đúng là lần đầu hay không |
II. Trường hợp nào được miễn và trường hợp nào không
1. Đối với trái phiếu xanh
- Được miễn với thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh.
- Được miễn với thu nhập từ chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành.
- Với giao dịch chuyển nhượng lần đầu, hồ sơ chứng minh thường bị thiếu việc doanh nghiệp trực tiếp mua của tổ chức phát hành trái phiếu xanh.
- Không thuộc diện miễn nếu là chuyển nhượng lần thứ hai trở đi hoặc trái phiếu không thuộc trường hợp luật nêu.
- Doanh nghiệp thường nhầm khi chỉ dựa vào tên gọi mà chưa có hồ sơ chứng minh tiêu chí xanh theo quy định.
2. Đối với tín chỉ carbon và chứng chỉ giảm phát thải
- Được miễn với thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu sau khi được cấp/phát hành.
- Lưu ý: giao dịch phải gắn với doanh nghiệp được cấp chứng chỉ giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon.
- Không được xác nhận là miễn đối với các lần chuyển nhượng sau hoặc các khoản thu nhập khác liên quan đến tín chỉ các-bon nhưng không thuộc trường hợp luật nêu.
- Thực tế, doanh nghiệp thường thiếu tài liệu chứng minh giao dịch trong khuôn khổ thị trường phát thải trong nước.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp mua trái phiếu xanh trực tiếp từ đơn vị phát hành và sau đó chuyển nhượng lần đầu thì khoản thu nhập này thuộc diện được miễn. Nếu cùng trái phiếu đó tiếp tục được chuyển nhượng ở các vòng sau, phần thu nhập từ các lần sau không còn nằm trong phạm vi miễn.
III. Hồ sơ và điểm thường bị kiểm tra khi áp dụng
- Tài liệu thể hiện trái phiếu là trái phiếu xanh theo quy định liên quan.
- Tài liệu chứng minh lần chuyển nhượng đầu tiên sau phát hành/cấp.
- Chứng từ thể hiện doanh nghiệp trực tiếp mua từ tổ chức phát hành trong trường hợp chuyển nhượng trái phiếu xanh lần đầu.
- Hồ sơ chứng minh doanh nghiệp là bên được cấp chứng chỉ giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon.
- Tài liệu giao dịch trong khuôn khổ thị trường phát thải trong nước đối với nội dung liên quan tín chỉ các-bon.
Lưu ý quan trọng
Cơ quan thuế thường kiểm tra kỹ 3 điểm: đúng loại tài sản xanh, đúng giao dịch lần đầu, và đúng chủ thể được cấp/chủ thể trực tiếp mua. Nếu hồ sơ chỉ thể hiện giao dịch tài chính thông thường mà không đáp ứng được 3 điểm này, rủi ro bị xác định lại thu nhập chịu thuế là khá rõ.
Nếu bạn đang rà soát hồ sơ trước kê khai hoặc quyết toán, Thuận Thiên khuyến nghị nên kiểm tra lại chuỗi chứng từ từ lúc phát hành/cấp đến lúc chuyển nhượng để tránh nhầm giữa giao dịch được miễn và giao dịch xanh nhưng không thuộc diện miễn.
IV. Hiệu lực áp dụng và phạm vi cần hiểu đúng
Quy định này đã là luật chính thức và áp dụng từ 01/10/2025. Bối cảnh thực thi thị trường carbon gắn với các quy định hiện hành về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và thị trường carbon, nhưng các văn bản đó không làm thay đổi kết luận cốt lõi: miễn thuế TNDN ở đây chỉ áp dụng cho đúng các trường hợp được nêu, đặc biệt là chuyển nhượng lần đầu.
Cũng cần phân biệt: chi phí liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính, trung hòa carbon, net zero hoặc giảm ô nhiễm môi trường có thể là câu chuyện về chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế. Nội dung đó khác với miễn thuế đối với thu nhập từ trái phiếu xanh và tín chỉ các-bon, nên khi làm hồ sơ cần tách bạch để tránh kê khai sai.
Thuận Thiên lưu ý bạn: chỉ cần nhớ ngắn gọn là đúng tài sản, đúng lần đầu, đúng hồ sơ chứng minh thì sẽ bám sát được phạm vi miễn thuế của quy định này.
