Hiện nay, pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải đăng ký hoặc xin phép cơ quan nhà nước về mẫu tem nhãn sản phẩm (bao bì) trước khi in và sử dụng. Tuy nhiên, tổ chức, cá nhân phải tự chịu trách nhiệm đảm bảo nội dung trên nhãn tuân thủ nghiêm ngặt Nghị định 43/2017/NĐ-CP và văn bản sửa đổi, bổ sung là Nghị định 111/2021/NĐ-CP.
I. Quy định chung về đăng ký mẫu tem nhãn
Pháp luật hiện hành thực hiện theo cơ chế “tự chịu trách nhiệm”. Do đó:
- Không cần xin giấy phép: Doanh nghiệp được tự thiết kế, in ấn và dán nhãn mà không cần nộp hồ sơ duyệt mẫu tem cho cơ quan chức năng (trừ một số hàng hóa đặc thù như thuốc, hóa chất bảo vệ thực vật cần duyệt nội dung trong hồ sơ đăng ký lưu hành).
- Tự chịu trách nhiệm: Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải tự đảm bảo nhãn hàng hóa đầy đủ, chính xác và trung thực theo quy định pháp luật.
II. Các nội dung bắt buộc phải có trên nhãn hàng hóa
Theo Nghị định 111/2021/NĐ-CP, nhãn hàng hóa lưu thông tại Việt Nam bắt buộc phải thể hiện các nội dung sau bằng tiếng Việt:
- Tên hàng hóa: Phải ở vị trí dễ thấy, kích thước chữ lớn nhất.
- Xuất xứ hàng hóa.
- Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa.
- Các nội dung bắt buộc khác: Tùy theo tính chất mỗi loại hàng hóa (Quy định chi tiết tại Phụ lục I Nghị định 43/2017/NĐ-CP và sửa đổi tại Nghị định 111/2021/NĐ-CP). Ví dụ: Thực phẩm phải có hạn sử dụng, thành phần; Điện máy phải có thông số kỹ thuật…
III. Quy định riêng đối với nhãn hàng hóa nhập khẩu
Đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam, nhãn gốc bắt buộc phải thể hiện các thông tin sau khi làm thủ tục thông quan:
- Tên hàng hóa.
- Xuất xứ hàng hóa.
- Tên hoặc tên viết tắt của nhà sản xuất hoặc pháp nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa ở nước ngoài.
- Nhãn phụ: Nếu nhãn gốc chưa có đủ nội dung bắt buộc bằng tiếng Việt, doanh nghiệp nhập khẩu phải dán nhãn phụ bổ sung đầy đủ thông tin bằng tiếng Việt và giữ nguyên nhãn gốc trước khi đưa hàng ra lưu thông.
IV. Trường hợp sử dụng Mã số mã vạch (MSMV)
Mặc dù mẫu nhãn không cần đăng ký, nhưng nếu doanh nghiệp in Mã số mã vạch (Barcode/QR code theo chuẩn GS1) lên bao bì thì bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký sử dụng mã số mã vạch với cơ quan nhà nước (Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng) theo Nghị định 13/2022/NĐ-CP.
V. Các hàng hóa đặc thù có yêu cầu quản lý riêng
Một số nhóm hàng hóa tuy không đăng ký mẫu tem nhưng phải đăng ký nội dung công bố chất lượng hoặc số lưu hành (thông tin này phải in trên tem):
| Loại hàng hóa | Yêu cầu thông tin trên nhãn | Căn cứ pháp lý |
|---|---|---|
| Thực phẩm bảo vệ sức khỏe | Phải ghi Số tiếp nhận bản công bố sản phẩm | Nghị định 15/2018/NĐ-CP |
| Trang thiết bị y tế | Phải ghi Số lưu hành hoặc Số giấy phép nhập khẩu | Nghị định 98/2021/NĐ-CP |
| Hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng | Phải ghi Số đăng ký lưu hành | Nghị định 91/2016/NĐ-CP |
Ví dụ thực tế
- Hàng nhập khẩu: Công ty A nhập khẩu mỹ phẩm từ Hàn Quốc. Trên hộp sản phẩm có nhãn gốc tiếng Hàn. Trước khi bán ra thị trường, Công ty A phải dán tem phụ tiếng Việt gồm: Tên mỹ phẩm, tên công ty A, tên nhà sản xuất Hàn Quốc, xuất xứ, thành phần, hạn sử dụng, số công bố mỹ phẩm.
- Hàng sản xuất trong nước: Cơ sở B sản xuất khô gà. Nhãn sản phẩm của B không cần đem đi đăng ký, nhưng trên nhãn phải tự in đủ: Tên “Khô gà lá chanh”, Ngày sản xuất, Hạn sử dụng, Thành phần, Thông tin cảnh báo (nếu có), Tên và địa chỉ cơ sở B.
Lưu ý quan trọng
- Cập nhật luật mới: Cần tham chiếu Nghị định 111/2021/NĐ-CP để biết chính xác các nội dung bắt buộc mới nhất cho từng nhóm hàng hóa.
- Không che lấp: Nhãn phụ không được che khuất các thông tin bắt buộc trên nhãn gốc.
- Mã vạch: Tuyệt đối không tự ý in mã vạch khi chưa đăng ký, mức phạt vi phạm về sử dụng mã vạch trái phép là rất cao.
