Người lao động được rút BHXH một lần khi đã chấm dứt tham gia BHXH, có đề nghị hưởng và thuộc đúng nhóm trường hợp luật quy định. Điểm dễ nhầm nằm ở mốc thời gian tham gia: trước hay từ ngày 01/07/2025 trở đi.
I. Bảng tra cứu nhanh các trường hợp được rút BHXH một lần
Mốc cần chú ý: người có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 và người bắt đầu tham gia từ ngày 01/07/2025 trở đi không áp dụng giống nhau ở trường hợp nghỉ việc 12 tháng.
| Nhóm người lao động | Trường hợp được hưởng BHXH một lần |
|---|---|
| Có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 |
|
| Bắt đầu tham gia BHXH từ ngày 01/07/2025 trở đi |
|
Trong thực tế, nhiều người đọc sót chỗ này nên tưởng rằng cứ nghỉ việc đủ 12 tháng là được rút. Với quy định mới, cần nhìn lại thời điểm bắt đầu có thời gian đóng BHXH trước khi chuẩn bị hồ sơ.
II. Điều kiện chung và trường hợp đặc biệt cần tách riêng
1. Điều kiện chung
Điều kiện chung áp dụng là đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị hưởng BHXH một lần. Phần này thường bị bỏ sót khi chuẩn bị thủ tục. Có người đủ lý do nhưng hồ sơ thể hiện chưa rõ tình trạng chấm dứt tham gia nên việc giải quyết dễ vướng mắc.
2. Trường hợp đặc biệt
Đối với các đối tượng quy định tại điểm d, đ và e khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội, khi phục viên, xuất ngũ hoặc thôi việc mà không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cũng không tham gia BHXH tự nguyện và không đủ điều kiện hưởng lương hưu thì được xem xét hưởng BHXH một lần.
Đối với người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam, việc giải quyết còn gắn với tình trạng chấm dứt hợp đồng lao động hoặc chấm dứt hiệu lực giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề, giấy phép hành nghề theo quy định liên quan.
Lưu ý quan trọng
Một lỗi thường gặp là gộp chung mọi đối tượng vào một điều kiện duy nhất. Nếu hồ sơ thuộc nhóm đặc thù hoặc lao động nước ngoài, nên rà lại tình trạng việc làm và giấy tờ đi kèm trước khi nộp.
III. Hồ sơ hưởng BHXH một lần
| Loại giấy tờ | Nội dung |
|---|---|
| Hồ sơ cơ bản |
|
| Giấy tờ bổ sung theo từng trường hợp |
|
Mẫu đơn sử dụng là Mẫu số 14-HSB, văn bản đề nghị chính thức cho thủ tục hưởng BHXH một lần tại cơ quan BHXH.
Ví dụ thực tế
Một hồ sơ xin hưởng do bệnh nặng thường không vướng ở sổ BHXH hay đơn đề nghị, mà vướng ở phần giấy tờ chứng minh tình trạng bệnh. Lỗi này tuy đơn giản nhưng nhiều người vẫn gặp, khiến hồ sơ phải bổ sung nhiều lần.
IV. Mức hưởng và các lưu ý khi nộp hồ sơ
1. Mức hưởng BHXH một lần
Cách tính đang được áp dụng: mỗi năm đóng trước năm 2014 tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH; mỗi năm đóng từ năm 2014 trở đi tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Trường hợp thời gian đóng chưa đủ 1 năm thì mức hưởng bằng số tiền đã đóng, tối đa bằng 2 tháng mức bình quân.
2. Lưu ý khi làm thủ tục
- Luật mới siết chặt điều kiện rút BHXH một lần để khuyến khích bảo lưu thời gian đóng cho lương hưu.
- Lỗi thường gặp là nộp thiếu giấy tờ bổ sung như hồ sơ bệnh án hoặc giấy tờ định cư.
- Nhiều người không cập nhật mốc hiệu lực 01/07/2025 nên áp sai điều kiện.
- Dùng sai Mẫu số 14-HSB hoặc đề nghị hưởng khi chưa đủ điều kiện nên hồ sơ có thể bị từ chối.
- Người lao động có thể hưởng BHXH một lần nhiều lần nếu sau đó tiếp tục tham gia và lại đủ điều kiện theo luật.
Nếu đang tự kiểm tra hồ sơ, nên đối chiếu lần lượt theo 3 điểm: mốc thời gian tham gia, lý do xin hưởng, giấy tờ chứng minh kèm theo. Làm đúng ngay từ đầu sẽ đỡ mất thời gian đi bổ sung.
