Người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ ngày 01/07/2025 nếu thuộc các chức danh quản lý theo quy định. Trước mốc này, nhóm không hưởng tiền lương chưa thuộc diện tham gia bắt buộc. Trước quy định mới, nhiều doanh nghiệp vẫn quen xác định dựa trên việc có hưởng lương hay không, nên cần lưu ý để tránh sai sót.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Kết luận |
|---|---|
| Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp không hưởng tiền lương | Từ 01/07/2025 thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc |
| Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát/kiểm soát viên và chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương | Từ 01/07/2025 thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc |
| Người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương trước 01/07/2025 | Chưa thuộc diện tham gia bắt buộc theo Luật BHXH cũ |
| Người quản lý doanh nghiệp có hưởng tiền lương | Xác định theo nhóm người quản lý doanh nghiệp có hưởng tiền lương |
Mốc cần nhớ: từ 01/07/2025, người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương mới được bổ sung vào nhóm tham gia BHXH bắt buộc.
II. Cách hiểu đúng để tránh kê khai sai
1. Bản chất của quy định này
Cần tách rõ 2 nhóm khác nhau:
- Nhóm có hưởng tiền lương: tham gia theo diện người quản lý doanh nghiệp có hưởng tiền lương.
- Nhóm không hưởng tiền lương: chỉ từ 01/07/2025 mới thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
Trước đây, khi giám đốc hoặc người đại diện không ký hợp đồng lao động, không nhận lương, doanh nghiệp thường bỏ qua hồ sơ BHXH. Từ mốc áp dụng mới, cách xử lý này có thể dẫn đến chậm đăng ký hoặc đóng thiếu.
2. Trường hợp quản lý nhiều nơi
Nếu người quản lý đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia BHXH bắt buộc hoặc quản lý tại nhiều doanh nghiệp thì áp dụng quy tắc ưu tiên. Riêng trường hợp thuộc diện làm việc tại nhiều doanh nghiệp thì tham gia tại doanh nghiệp đầu tiên tham gia quản lý, điều hành.
Trường hợp một cá nhân quản lý nhiều công ty trong cùng nhóm doanh nghiệp cần được rà soát kỹ.
III. Mức đóng, căn cứ đóng và cách đóng
1. Căn cứ và tỷ lệ đóng
Người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.
| Nội dung | Mức áp dụng |
|---|---|
| Mức thấp nhất | Bằng mức tham chiếu |
| Mức cao nhất | Bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng |
| Quỹ ốm đau và thai sản | 3% |
| Quỹ hưu trí và tử tuất | 22% |
| Tổng mức đóng BHXH | 25% |
Lưu ý: tỷ lệ 25% là mức đóng BHXH, không gộp 4,5% bảo hiểm y tế vào tỷ lệ này.
Một số doanh nghiệp cộng nhầm các khoản bảo hiểm, dẫn đến hạch toán và kê khai sai.
2. Phương thức và thời hạn đóng
Đơn vị nơi người quản lý tham gia quản lý, điều hành có trách nhiệm lập hồ sơ đăng ký tham gia BHXH bắt buộc và tổ chức đóng theo quy định.
- Đóng hằng tháng
- Đóng 03 tháng một lần
- Đóng 06 tháng một lần
Thời hạn đóng là chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng.
Ví dụ thực tế
Từ ngày 01/07/2025, chủ sở hữu kiêm Giám đốc công ty TNHH một thành viên không ký hợp đồng lao động, không nhận lương vẫn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nếu thuộc diện quản lý nêu trên. Người này được lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng, thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu.
Lưu ý quan trọng
- Quy định mới chỉ áp dụng từ 01/07/2025, không nên áp dụng ngược cho giai đoạn trước đó.
- Cần phân biệt rõ người quản lý có hưởng lương và không hưởng lương để tránh xác định sai nhóm tham gia.
- Nếu một người quản lý tại nhiều doanh nghiệp, cần rà lại nơi tham gia đầu tiên để đăng ký đúng.
- Đóng sai mã hoặc chọn sai mức căn cứ là điểm dễ bị truy thu khi kiểm tra hồ sơ.
Đối với việc rà soát hồ sơ nội bộ, Thuận Thiên khuyến nghị kiểm tra lại danh sách chức danh quản lý, tình trạng hưởng lương và nơi tham gia đầu tiên để tránh sai sót từ khâu đăng ký.
