Thuế TNCN cho người lao động nước ngoài làm việc theo hợp đồng ngắn hạn tại Việt Nam được tính khác nhau, tùy vào tình trạng cư trú. Không thể áp một mức chung cho mọi trường hợp.
Nếu là cá nhân cư trú, thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Trường hợp hợp đồng lao động dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng, tổ chức trả thu nhập khấu trừ 10% trên tổng mức chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên. Nếu là cá nhân không cư trú, thuế được tính theo thuế suất 20% trên thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam và không áp dụng giảm trừ gia cảnh.
Phần dễ sai nhất không nằm ở công thức tính mà ở bước xác định người lao động là cư trú hay không. Cơ quan thuế thường kiểm tra kỹ hộ chiếu, chứng từ xuất nhập cảnh, hợp đồng thuê nhà, thẻ tạm trú và thời gian có mặt tại Việt Nam. Thuận Thiên khuyến nghị kiểm tra đúng ngay từ đầu vì doanh nghiệp dễ nhầm lẫn ở đoạn này, dẫn đến khấu trừ sai 10% thay vì 20% hoặc ngược lại.
I. Bảng tra cứu nhanh cách tính thuế
| Trường hợp | Cách tính thuế TNCN | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Cá nhân cư trú | Áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công | Có thể được xem xét giảm trừ gia cảnh theo quy định hiện hành |
| Cá nhân cư trú ký hợp đồng dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng | Khấu trừ 10% trên tổng mức chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên | Chỉ áp dụng cho đúng nhóm cá nhân cư trú trong trường hợp này |
| Cá nhân không cư trú | Thuế suất toàn phần 20% trên thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam | Không áp dụng giảm trừ gia cảnh |
Mốc cần nhớ: 183 ngày; hợp đồng thuê nhà từ 183 ngày trở lên; hợp đồng lao động dưới 03 tháng; khấu trừ 10%; thuế suất 20%; ngưỡng chi trả 2.000.000 đồng/lần.
II. Cách xác định cư trú hay không cư trú
1. Trường hợp được xác định là cá nhân cư trú
- Cá nhân có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam.
- Cá nhân có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam.
- Nơi ở thường xuyên có thể là nơi ở đăng ký thường trú, nơi ở ghi trên thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú, hoặc nhà thuê để ở theo hợp đồng thuê từ 183 ngày trở lên trong năm tính thuế.
2. Trường hợp là cá nhân không cư trú
Nếu không đáp ứng các điều kiện nêu trên thì cá nhân được xác định là không cư trú. Sai sót thường xảy ra vì nhiều doanh nghiệp chỉ căn cứ vào thời hạn hợp đồng mà bỏ qua số ngày hiện diện và nơi ở thường xuyên.
Lưu ý quan trọng
- Việc tạm khấu trừ đối với người nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam thường căn cứ vào thời gian làm việc ghi trên hợp đồng hoặc văn bản cử sang làm việc.
- Nếu thời gian làm việc tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm tính thuế thì tạm khấu trừ theo biểu lũy tiến từng phần.
- Nếu dưới 183 ngày trong năm tính thuế thì tạm khấu trừ theo biểu thuế toàn phần.
III. Cách khấu trừ trong hợp đồng ngắn hạn
1. Với cá nhân cư trú
Nếu người lao động nước ngoài là cá nhân cư trú và ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng, tổ chức trả thu nhập khấu trừ 10% trên tổng mức trả thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên. Cần lưu ý không áp dụng mức khấu trừ này cho cá nhân không cư trú.
2. Với cá nhân không cư trú
Nếu người lao động nước ngoài là cá nhân không cư trú, thuế TNCN từ tiền lương, tiền công phát sinh tại Việt Nam được tính theo 20% trên thu nhập chịu thuế. Lưu ý: cá nhân không cư trú không được giảm trừ gia cảnh, nếu vẫn trừ sẽ bị truy thu.
Ví dụ thực tế
Chuyên gia nước ngoài không cư trú làm việc theo hợp đồng ngắn hạn tại Việt Nam, có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam là 30.000.000 đồng trong tháng. Số thuế TNCN phải nộp được tính như sau: 20% x 30.000.000 đồng = 6.000.000 đồng. Không áp dụng bất kỳ khoản giảm trừ gia cảnh nào trong trường hợp này.
IV. Giảm trừ gia cảnh và quyết toán
1. Chi tiết áp dụng giảm trừ và quyết toán
- Nếu là cá nhân cư trú thì được xem xét áp dụng giảm trừ gia cảnh theo quy định hiện hành khi tính thuế theo biểu lũy tiến từng phần; dữ kiện áp dụng ghi nhận theo tháng thực tế.
- Nếu là cá nhân không cư trú thì không áp dụng giảm trừ gia cảnh.
- Người lao động nước ngoài khi kết thúc làm việc tại Việt Nam thường thực hiện quyết toán thuế với cơ quan thuế trước khi xuất cảnh, trừ trường hợp đủ điều kiện ủy quyền hoặc thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thuế và tổ chức trả thu nhập.
2. Các lỗi thường gặp khi kiểm tra hồ sơ
- Không kiểm tra hộ chiếu hoặc chứng từ xuất nhập cảnh để xác định đủ hay không đủ 183 ngày.
- Nhầm lẫn khấu trừ 10% thay vì 20% cho cá nhân không cư trú.
- Không kiểm tra hợp đồng thuê nhà có đủ điều kiện từ 183 ngày trở lên hay không.
- Không áp dụng hiệp định tránh đánh thuế kép.
Khi xử lý hồ sơ, nên rà soát theo thứ tự: ngày hiện diện tại Việt Nam → nơi ở thường xuyên → loại hợp đồng → cách khấu trừ → hồ sơ quyết toán. Khi thanh tra, câu hỏi đầu tiên thường là về căn cứ xác định cư trú, không phải bảng tính thuế.
