Cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và có doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên từ bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ thì thuộc diện áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, trừ hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh. Nếu doanh thu dưới ngưỡng này, dù không bắt buộc, doanh nghiệp vẫn có thể chọn áp dụng nếu đáp ứng điều kiện về kế toán, hóa đơn, chứng từ.
Lưu ý: doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên là ngưỡng xác định diện áp dụng theo doanh thu; phương pháp áp dụng được ổn định trong hai năm liên tục.
I. Bảng tra cứu nhanh đối tượng áp dụng
| Đối tượng | Điều kiện doanh thu | Cách áp dụng |
|---|---|---|
| Cơ sở kinh doanh | Từ 1 tỷ đồng/năm trở lên | Áp dụng phương pháp khấu trừ nếu thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ |
| Cơ sở kinh doanh | Dưới 1 tỷ đồng/năm | Không thuộc diện bắt buộc nhưng có thể lựa chọn nếu đáp ứng điều kiện |
| Hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh | Không xét theo ngưỡng này | Không thuộc diện xác định theo ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng |
| Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho hoạt động dầu khí | Theo trường hợp phát sinh | Nộp thuế theo phương pháp khấu trừ do bên Việt Nam kê khai, khấu trừ, nộp thay |
| Chi nhánh mới thành lập của doanh nghiệp đang áp dụng phương pháp khấu trừ | Theo tình trạng của doanh nghiệp mẹ | Thực hiện theo phương pháp của doanh nghiệp mẹ nếu thuộc trường hợp khai thuế riêng |
II. Cách xác định doanh thu hằng năm để biết có thuộc diện áp dụng hay không
1. Căn cứ xác định doanh thu
Doanh thu hằng năm do cơ sở kinh doanh tự xác định dựa vào chỉ tiêu “Tổng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ bán ra chịu thuế giá trị gia tăng” trên Tờ khai thuế GTGT. Trên thực tế, doanh nghiệp dễ lấy nhầm doanh thu kế toán hoặc doanh thu nội bộ thay vì số liệu từ tờ khai GTGT.
- Nếu kê khai theo tháng: xác định từ tháng 11 năm trước đến hết tháng 10 năm hiện tại.
- Nếu kê khai theo quý: xác định theo bốn quý tương ứng.
2. Trường hợp mới thành lập chưa đủ 12 tháng
Với doanh nghiệp mới thành lập chưa hoạt động đủ 12 tháng, doanh thu năm được ước tính theo công thức:
(Tổng doanh thu các tháng hoạt động / số tháng hoạt động) x 12
Ví dụ minh họa và giải thích các thành phần của công thức:
Ví dụ: Doanh nghiệp mới hoạt động 5 tháng, tổng doanh thu trên tờ khai GTGT của 5 tháng này là 750.000.000 đồng. Áp dụng công thức: (750.000.000 / 5) x 12 = 1.800.000.000 đồng. Kết luận: doanh thu ước tính trên 12 tháng là 1.800.000.000 đồng.
Giải thích từng phần: ‘Tổng doanh thu các tháng hoạt động’ là tổng các chỉ tiêu doanh thu ghi trên tờ khai GTGT của những tháng doanh nghiệp đã hoạt động; ‘số tháng hoạt động’ là số tháng thực tế doanh nghiệp đã phát sinh doanh thu (ví dụ 5 tháng); nhân với 12 để quy đổi lên mức doanh thu 12 tháng.
Cần kiểm tra lại số liệu đã kê khai trên tờ khai thuế GTGT trước khi xác định phương pháp áp dụng, bởi nếu ước tính thiếu tháng hoặc sai chỉ tiêu có thể dẫn đến xác định sai phương pháp.
III. Phân biệt từng trường hợp để tránh hiểu nhầm
1. Trường hợp thuộc diện áp dụng theo doanh thu
Cơ sở kinh doanh như doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hằng năm từ 1 tỷ đồng trở lên (xác định trên tờ khai GTGT) và thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ thì thuộc diện áp dụng phương pháp khấu trừ.
2. Trường hợp không thuộc diện bắt buộc nhưng vẫn có thể lựa chọn
Cơ sở kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm không bị bắt buộc theo ngưỡng này. Tuy nhiên, nếu vẫn thực hiện đầy đủ kế toán, hóa đơn, chứng từ thì có thể tự chọn áp dụng phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp thường chỉ nhìn vào ngưỡng doanh thu mà quên quyền lựa chọn phương pháp.
3. Trường hợp không áp dụng theo ngưỡng doanh thu này
Hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh không thuộc diện xác định theo ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng, dù doanh thu thực tế cao hay thấp.
4. Trường hợp liên quan cần để ý
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho hoạt động tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ dầu khí và khai thác dầu khí: nộp thuế theo phương pháp khấu trừ do bên Việt Nam kê khai, khấu trừ, nộp thay.
- Chi nhánh mới thành lập của doanh nghiệp đang áp dụng phương pháp khấu trừ: thực hiện theo phương pháp của doanh nghiệp mẹ nếu thuộc trường hợp khai thuế riêng.
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp có doanh thu hằng năm từ bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên tờ khai GTGT 12 tháng gần nhất đạt từ 1 tỷ đồng trở lên và đã thực hiện đầy đủ kế toán, hóa đơn, chứng từ thì sẽ áp dụng phương pháp khấu trừ. Ngược lại, hộ kinh doanh không được xác định theo ngưỡng này, nên không suy luận máy móc chỉ dựa vào mức doanh thu.
Lưu ý quan trọng
- Doanh thu dùng để xác định là doanh thu trên Tờ khai thuế GTGT, không phải số ước đoán nội bộ.
- Với doanh nghiệp mới thành lập, cần tính doanh thu năm theo công thức ước tính để tránh xác định sai phương pháp.
- Phương pháp áp dụng được ổn định trong hai năm liên tục, nên cần rà lại số liệu ngay từ đầu kỳ xác định.
