Có, nhưng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) này chỉ dành cho thu nhập từ dự án đầu tư mới tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn theo danh mục ưu đãi đầu tư. Không có chuyện mọi thu nhập của doanh nghiệp đều được hưởng.
I. Bảng tra cứu nhanh mức ưu đãi
| Địa bàn đầu tư | Thuế suất ưu đãi | Thời gian áp dụng | Miễn thuế | Giảm 50% số thuế phải nộp |
|---|---|---|---|---|
| Địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn | 17% | 10 năm | 02 năm | 04 năm tiếp theo |
| Địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn | 10% | 15 năm | 04 năm | 09 năm tiếp theo |
Nhiều doanh nghiệp lầm tưởng chỉ cần đặt trụ sở hoặc có hoạt động ở vùng khó khăn là toàn bộ doanh nghiệp được giảm thuế. Thực tế, ưu đãi đi theo thu nhập của dự án đầu tư mới đủ điều kiện.
II. Điều kiện để được hưởng ưu đãi
1. Dự án phải là dự án đầu tư mới
Ưu đãi chỉ áp dụng cho dự án đầu tư mới, không phải dự án hình thành từ chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hay kế thừa dự án cũ không đủ điều kiện. Doanh nghiệp thường nhầm khi mở rộng hoạt động và tưởng đó là dự án mới để hưởng ưu đãi.
2. Chỉ ưu đãi cho phần thu nhập đủ điều kiện
Phần thu nhập được ưu đãi phải phát sinh trực tiếp từ dự án đầu tư mới tại địa bàn ưu đãi. Các khoản thu nhập khác như chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng bất động sản hoặc hoạt động ngoài dự án không được tính chung, trừ khi pháp luật có quy định riêng.
3. Cần hạch toán riêng
Doanh nghiệp phải thực hiện chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ và hạch toán riêng thu nhập từ dự án được ưu đãi. Cơ quan thuế kiểm tra kỹ nội dung này khi quyết toán. Nếu không tách riêng được, việc xác định thu nhập ưu đãi sẽ theo hướng dẫn của pháp luật thuế.
III. Thời điểm tính miễn thuế, giảm thuế
Thời gian miễn thuế, giảm thuế được tính từ năm đầu tiên dự án đầu tư mới phát sinh thu nhập chịu thuế. Nếu trong 03 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu mà dự án chưa có thu nhập chịu thuế, thì thời gian ưu đãi được tính từ năm thứ 04.
Đây là điểm dễ bị truy thu nếu doanh nghiệp xác định sai mốc bắt đầu ưu đãi, nhất là khi dự án có doanh thu sớm nhưng chưa có lợi nhuận.
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp có dự án đầu tư mới tại địa bàn khó khăn, đồng thời có hoạt động kinh doanh khác. Chỉ thu nhập từ dự án đầu tư mới đủ điều kiện mới được áp dụng thuế suất 17%, miễn 02 năm và giảm 50% trong 04 năm tiếp theo. Phần thu nhập còn lại kê khai theo diện thông thường. Nhiều doanh nghiệp gộp chung doanh thu, chi phí, lợi nhuận nên dễ sai.
Lưu ý quan trọng
- Địa bàn ưu đãi được xác định theo danh mục ưu đãi đầu tư, gồm Phụ lục III của Nghị định số 31/2021/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
- Không gộp mức ưu đãi giữa địa bàn khó khăn và địa bàn đặc biệt khó khăn vì điều kiện và mức hưởng khác nhau.
- Nên kiểm tra ba hồ sơ cốt lõi: hồ sơ xác định địa bàn ưu đãi, hồ sơ đầu tư của dự án mới và hồ sơ hạch toán riêng thu nhập được ưu đãi.
- Khi thanh tra, câu hỏi đầu tiên thường là dự án có thực sự mới không và có tách riêng thu nhập ưu đãi không.
Nói tóm lại, doanh nghiệp đầu tư vào vùng kinh tế khó khăn có thể được giảm thuế TNDN, nhưng cần chú ý đến loại dự án, địa bàn, phạm vi thu nhập và hồ sơ hạch toán riêng để tránh sai sót.
