Có. Với BHXH tự nguyện, người tham gia có thể chọn đóng một lần cho nhiều năm về sau, nhưng mỗi lần đóng chỉ trong phạm vi không quá 5 năm (60 tháng). Điểm này dễ nhầm với trường hợp đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu, vì hai cơ chế này khác nhau về điều kiện và giới hạn thời gian.
Mốc cần nhớ: đóng trước cho nhiều năm về sau chỉ tối đa 5 năm/lần; còn trường hợp đóng bù thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu có giới hạn riêng là không quá 10 năm (120 tháng).
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Thông tin áp dụng |
|---|---|
| Được đóng một lần cho nhiều năm về sau không? | Có, nhưng chỉ áp dụng với BHXH tự nguyện |
| Giới hạn mỗi lần đóng | Không quá 5 năm (60 tháng) |
| Cách tính tiền | Tổng mức đóng của các tháng đóng trước, có chiết khấu theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng |
| Mức đóng hằng tháng | Bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn |
| Có áp dụng cho BHXH bắt buộc không? | Không áp dụng |
| Nếu muốn đóng trước hơn 5 năm/lần | Không thuộc phương thức này |
II. Khi nào được đóng và hay nhầm ở đâu?
1. Đóng một lần cho nhiều năm về sau
Đây là cách đóng dành cho người tham gia BHXH tự nguyện muốn nộp trước tiền cho các tháng sắp tới. Trong thực tế, nhiều người tưởng có thể đóng luôn 15 – 20 năm để khỏi phải theo dõi về sau, nhưng phần này chỉ đang giới hạn ở tối đa 60 tháng cho mỗi lần đóng.
Số tiền nộp được tính theo tổng số tháng bạn chọn đóng trước, sau khi áp dụng chiết khấu theo lãi suất đầu tư quỹ BHXH bình quân tháng. Bạn cần chú ý ở chỗ này: không phải cứ cộng thẳng 22% x số tháng là ra số cuối cùng, vì phương thức đóng trước có yếu tố chiết khấu.
2. Khác gì với đóng một lần cho thời gian còn thiếu để hưởng lương hưu?
Đây là điểm thực tế dễ sai ở đây. Trường hợp người tham gia đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng còn thiếu thời gian đóng BHXH thì có thể chọn đóng một lần cho phần còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
- Đây là trường hợp khác với đóng trước cho nhiều năm về sau.
- Thời gian còn thiếu được đóng một lần có giới hạn riêng là không quá 10 năm (120 tháng).
- Mức đóng của trường hợp này cao hơn mức đóng theo phương thức thông thường.
- Trường hợp này không áp dụng trần 5 năm như phương thức đóng trước nhiều năm về sau.
III. Cách tính tiền và hồ sơ cần để ý
1. Mức đóng BHXH tự nguyện
Mức đóng hằng tháng của BHXH tự nguyện bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn. Mức thu nhập làm căn cứ đóng có giới hạn tối thiểu và tối đa theo quy định hiện hành.
Nếu chọn đóng một lần cho nhiều năm về sau thì số tiền phải nộp là tổng mức đóng của các tháng tương ứng, sau khi chiết khấu. Ngoài ra, người tham gia còn có thể được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm tùy nhóm đối tượng.
2. Hồ sơ và cách đăng ký
Phần này hay bị bỏ sót khi làm hồ sơ. Khi đăng ký tham gia hoặc điều chỉnh phương thức đóng BHXH tự nguyện, hồ sơ sử dụng Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS) để kê khai phương thức đóng một lần cho nhiều năm.
- Nơi nộp: cơ quan BHXH, tổ chức dịch vụ thu hoặc trực tuyến qua Cổng DVC.
- Phương thức đăng ký này áp dụng cho hình thức đóng một lần cho nhiều năm, nhưng vẫn trong giới hạn không quá 5 năm/lần.
Ví dụ thực tế
Một người đang tham gia BHXH tự nguyện có thể chọn đóng trước 5 năm (60 tháng) theo mức thu nhập tự chọn. Số tiền phải nộp được tính bằng tổng mức đóng của 60 tháng, sau đó áp dụng chiết khấu theo lãi suất quỹ BHXH bình quân. Nếu muốn đóng trước 15 – 20 năm trong một lần thì chưa thuộc phương thức này, mà phải chia theo từng lần đóng phù hợp.
IV. Hoàn trả tiền đã đóng và các lưu ý dễ vướng
1. Trường hợp có thể được hoàn trả một phần tiền đã đóng
Người đã đóng BHXH tự nguyện theo phương thức đóng một lần cho nhiều năm về sau vẫn có thể được hoàn trả một phần số tiền đã đóng trước đó trong một số tình huống luật định.
- Chuyển sang tham gia BHXH bắt buộc.
- Hưởng BHXH một lần.
- Người tham gia chết và thuộc diện giải quyết theo quy định.
Việc hoàn trả này không làm thay đổi nguyên tắc chung là mỗi lần chỉ đóng trước tối đa 5 năm.
2. Các lỗi thường gặp
- Mong muốn đóng một lần 15 – 20 năm và hiểu nhầm là được xử lý trong cùng một lần nộp.
- Không kê khai đúng Mẫu TK1-TS.
- Bỏ lỡ thời điểm đóng dẫn đến tình trạng tạm dừng.
- Không kiểm tra phần chiết khấu lãi suất.
- Không phân biệt giữa đóng trước nhiều năm với đóng bù thời gian còn thiếu để hưởng lương hưu.
Lưu ý quan trọng
- Giới hạn mỗi lần đóng trước là 5 năm (60 tháng).
- Đóng trước từ đủ 2 năm mới có chiết khấu.
- Cần đăng ký phương thức đóng và mức thu nhập trước khi nộp tiền.
- Nếu đang tạm dừng hoặc muốn thay đổi phương thức, nên kiểm tra lại tình trạng lần đóng trước để tránh hồ sơ bị lệch ở đoạn này.
Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ thực tế, Thuận Thiên khuyên nên kiểm tra đúng loại trường hợp ngay từ đầu: đóng trước nhiều năm hay đóng bù thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Chỉ cần nhầm ở điểm này là cách tính tiền và giới hạn thời gian sẽ khác hoàn toàn.
