Hiện tại, không có chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp từ Nhà nước cho chủ hộ kinh doanh khi tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
I. Quy định tham gia BHXH bắt buộc của chủ hộ kinh doanh
1. Đối tượng và lộ trình tham gia
- Từ 01/07/2025: Áp dụng bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Từ 01/07/2029: Áp dụng bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán và các phương pháp khác.
- Đối tượng được miễn trừ: Chủ hộ đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động không thuộc diện bắt buộc tham gia, trừ trường hợp còn thiếu tối đa 6 tháng để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
2. Mức đóng và phương thức đóng
- Mức đóng: Tổng tỷ lệ đóng thực tế là 29,5% trên mức thu nhập lựa chọn, trong đó 25% vào các quỹ BHXH và 4,5% vào quỹ BHYT.
- Mức thu nhập làm căn cứ đóng: Do chủ hộ tự lựa chọn, thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Mức tham chiếu này do Chính phủ quy định và công bố hàng năm, không còn dựa trên mức lương cơ sở.
- Phương thức đóng: Chủ hộ có thể lựa chọn đóng linh hoạt theo hàng tháng, hàng quý, hoặc 6 tháng một lần.
II. Quyền lợi và Trách nhiệm
1. Quyền lợi được hưởng
- Khi đủ điều kiện, chủ hộ được hưởng các chế độ BHXH bắt buộc gồm: ốm đau, thai sản (chỉ áp dụng cho nữ), hưu trí và tử tuất.
- Toàn bộ thời gian đã đóng BHXH (tự nguyện hoặc bắt buộc) trước ngày 01/07/2025 sẽ được cộng dồn để tính hưởng các chế độ sau này.
2. Trách nhiệm và chế tài
- Chủ hộ kinh doanh thuộc diện bắt buộc phải chủ động đăng ký và đóng BHXH đúng thời hạn.
- Hành vi không tham gia hoặc đóng không đầy đủ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên đến 75.000.000 đồng.
Ví dụ thực tế
Một chủ hộ kinh doanh tại TP.HCM, nộp thuế theo phương pháp kê khai, bắt đầu tham gia BHXH từ tháng 7/2025. Nếu chủ hộ chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng là 10.000.000 đồng/tháng, số tiền BHXH phải đóng hàng tháng sẽ là 2.950.000 đồng (29.5% của 10.000.000 đồng). Toàn bộ số tiền này do chủ hộ tự chi trả.
Lưu ý quan trọng
- Chủ hộ cần xác định đúng phương thức nộp thuế của mình để biết thời điểm bắt buộc phải tham gia BHXH.
- Cần theo dõi công bố chính thức của Chính phủ về mức tham chiếu hàng năm để xác định mức đóng tối thiểu.
- Chủ động liên hệ cơ quan BHXH tại địa phương để được hướng dẫn thủ tục đăng ký và giải đáp các thắc mắc.
