Thông thường không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu doanh nghiệp tự mua hàng hóa, dịch vụ để sử dụng trực tiếp cho hoạt động từ thiện, nhân đạo. Lý do là khoản mua này không phục vụ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT. Tuy nhiên, trường hợp doanh nghiệp bán hàng hóa, dịch vụ cho tổ chức, cá nhân sử dụng vốn viện trợ nhân đạo hoặc viện trợ không hoàn lại thì thuế GTGT đầu vào liên quan có thể được khấu trừ toàn bộ, với điều kiện có đủ hồ sơ, hóa đơn, chứng từ thanh toán hợp lệ.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Kết quả khấu trừ thuế GTGT đầu vào |
|---|---|
| Doanh nghiệp tự mua hàng hóa, dịch vụ để cho, tài trợ, ủng hộ từ thiện, nhân đạo | Không thuộc diện khấu trừ |
| Doanh nghiệp bán hàng hóa, dịch vụ cho tổ chức, cá nhân sử dụng vốn viện trợ nhân đạo hoặc viện trợ không hoàn lại | Được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào liên quan |
Điểm cốt lõi: chỉ các khoản đầu vào phục vụ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT mới được khấu trừ. Hoạt động từ thiện, nhân đạo do doanh nghiệp tự thực hiện thường bị nhầm lẫn.
II. Cách hiểu đúng để tránh kê khai sai
1. Trường hợp không khấu trừ
Khi cơ sở kinh doanh mua hàng hóa, dịch vụ để sử dụng trực tiếp cho hoạt động từ thiện, nhân đạo thì phần thuế GTGT đầu vào thường không được khấu trừ. Nhiều doanh nghiệp mua quà, nhu yếu phẩm, thuốc men hoặc dịch vụ vận chuyển để tài trợ rồi vẫn kê khai khấu trừ. Đây là sai sót phổ biến cần tránh.
2. Trường hợp được khấu trừ toàn bộ
Nếu hàng hóa, dịch vụ được bán cho tổ chức, cá nhân sử dụng vốn viện trợ nhân đạo hoặc viện trợ không hoàn lại thì thuế GTGT đầu vào liên quan được khấu trừ toàn bộ. Dễ nhầm lẫn ở chỗ cùng liên quan đến “nhân đạo, từ thiện” nhưng bản chất pháp lý của bên mua và mục đích sử dụng vốn hoàn toàn khác nhau.
III. Điều kiện hồ sơ cần kiểm tra
Dù thuộc trường hợp được khấu trừ, vẫn phải đáp ứng đầy đủ điều kiện chung. Chứng từ đầu vào và cách thanh toán cần được kiểm tra kỹ.
- Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
- Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 05 triệu đồng trở lên, giá đã bao gồm thuế GTGT.
Lưu ý: mốc 05 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT) là ngưỡng bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để đủ điều kiện khấu trừ.
Ví dụ thực tế
Doanh nghiệp tự mua hàng hóa để làm từ thiện, không phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế, thì thuế GTGT đầu vào của hóa đơn này không được khấu trừ. Ngược lại, nếu doanh nghiệp bán hàng cho tổ chức sử dụng vốn viện trợ nhân đạo thì phần đầu vào liên quan lại được khấu trừ toàn bộ, với điều kiện hồ sơ đầy đủ.
IV. Cách xử lý phần thuế không được khấu trừ
Phần thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ có thể được tính vào chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu đáp ứng điều kiện về hồ sơ, chứng từ. Tuy nhiên, không phải mọi khoản chi từ thiện đều tự động được trừ khi tính thuế TNDN. Hồ sơ tài trợ, chứng từ chi và căn cứ của từng khoản chi là nội dung thường được kiểm tra.
Đối với trường hợp liên quan đến vốn viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại, pháp luật còn có cơ chế hoàn thuế GTGT cho một số chương trình, dự án khi đáp ứng điều kiện. Nên tách rõ hồ sơ từng nghiệp vụ ngay từ đầu để tránh nhầm giữa khấu trừ đầu vào và hoàn thuế.
Lưu ý quan trọng
- Không gộp chung hoạt động doanh nghiệp tự đi làm từ thiện với hoạt động bán hàng cho đối tượng sử dụng vốn viện trợ nhân đạo.
- Nên hạch toán riêng các khoản đầu vào liên quan đến từ thiện, nhân đạo để tránh ảnh hưởng phần khấu trừ của hoạt động sản xuất, kinh doanh chịu thuế.
- Nếu hồ sơ thanh toán, hóa đơn hoặc mục đích sử dụng không rõ, đây là điểm dễ bị truy thu khi kiểm tra thuế.
