Có. Người lao động tham gia BHXH, đã kết thúc quá trình tham gia và có đề nghị hưởng, có thể rút BHXH một lần khi ra nước ngoài định cư. Trường hợp này không cần chờ đủ 12 tháng sau khi nghỉ việc, khác với một số trường hợp thông thường. Thực tế, hồ sơ thường mắc ở phần giấy tờ chứng minh việc định cư và dịch thuật, do đó bạn nên kiểm tra kỹ trước khi nộp.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Thông tin cần biết |
| Có được rút BHXH một lần không? | Có, nếu người lao động thuộc khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội, đã chấm dứt tham gia BHXH và đề nghị hưởng. |
| Có cần chờ 12 tháng không? | Không, nếu trường hợp ra nước ngoài định cư. |
| Áp dụng cho ai? | Người tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện nếu đủ điều kiện pháp luật. |
| Người lao động nước ngoài có áp dụng tương tự không? | Không, nhóm này có quy định riêng. |
| Mốc hiệu lực mới | Quy định trong Luật BHXH áp dụng từ 01/07/2025. |
Điểm cần nhớ: Ra nước ngoài định cư được xét hưởng BHXH một lần ngay khi đủ điều kiện và có đề nghị, không phải chờ 12 tháng.
II. Điều kiện giải quyết
1. Đối tượng hưởng
Người lao động là công dân Việt Nam, tham gia BHXH theo quy định, đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị hưởng, được giải quyết BHXH một lần nếu ra nước ngoài định cư.
Thực tế, nhiều trường hợp có visa định cư hoặc giấy tờ cư trú dài hạn nhưng chưa hoàn tất chốt sổ BHXH, dẫn đến hồ sơ nộp sớm chưa được xử lý.
2. Phạm vi áp dụng
- Áp dụng cho người tham gia BHXH bắt buộc.
- Áp dụng với người tham gia BHXH tự nguyện khi đủ điều kiện pháp luật.
- Không áp dụng cùng nguyên tắc với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, do quy định riêng.
Lưu ý quan trọng: Người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam không được sử dụng điều kiện “ra nước ngoài để định cư” áp dụng cho công dân Việt Nam khi đối chiếu hồ sơ.
III. Hồ sơ cần chuẩn bị
Về cơ bản, hồ sơ bao gồm đơn đề nghị hưởng BHXH một lần và giấy tờ chứng minh việc định cư ở nước ngoài. Thường bị thiếu sót là giấy tờ nước ngoài chưa dịch thuật và chứng thực đúng chuẩn.
| Nhóm hồ sơ | Chi tiết |
| Hồ sơ cơ bản | Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần và các giấy tờ theo quy định. |
| Giấy tờ chứng minh định cư | Một trong các giấy tờ phù hợp dưới đây. |
- Bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về thôi quốc tịch Việt Nam hoặc
- Bản dịch tiếng Việt được công chứng/chứng thực của một trong các giấy tờ:
- Hộ chiếu nước ngoài;
- Thị thực cho phép nhập cảnh vì lý do định cư;
- Giấy xác nhận làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài;
- Giấy tờ hoặc thẻ cư trú có thời hạn từ 5 năm trở lên do cơ quan nước ngoài cấp;
- Giấy tờ hợp pháp khác theo quy định Chính phủ.
Mốc dễ bị quên: Giấy tờ ngoại ngữ phải dịch sang tiếng Việt và được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
Ví dụ thực tế
Người lao động đã nghỉ việc, có visa định cư và hồ sơ chứng minh đầy đủ có thể đề nghị hưởng BHXH một lần ngay mà không phải chờ 12 tháng. Cơ quan tiếp nhận thường ưu tiên kiểm tra giấy tờ định cư trước khi xem xét đơn đề nghị.
IV. Cách nộp hồ sơ và lưu ý tránh sai sót
1. Nơi nộp và thời gian giải quyết
Người lao động nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH nơi cư trú trước khi xuất cảnh hoặc theo quy định về tiếp nhận hồ sơ. Khi cần, có thể ủy quyền cho người khác nộp hoặc nhận thay quy trình pháp luật cho phép.
Khi hồ sơ hợp lệ, BHXH giải quyết và chi trả trong thời gian luật định, thường là 10 ngày từ ngày nhận đủ hồ sơ. Bạn nên tham khảo cập nhật biểu mẫu và hướng dẫn nghiệp vụ áp dụng tại thời điểm nộp.
2. Sai sót thường gặp
- Thiếu giấy tờ chứng minh định cư nước ngoài.
- Nộp hồ sơ khi chưa hoàn tất quá trình tham gia BHXH, ví dụ chưa chốt sổ.
- Giấy tờ nước ngoài chưa dịch thuật hoặc chưa công chứng/chứng thực.
- Nộp sai cơ quan BHXH có thẩm quyền theo nơi cư trú.
Lưu ý quan trọng: Hồ sơ có giấy tờ cư trú nhưng không thể hiện rõ mục đích định cư hoặc bản dịch không đúng chuẩn thường bị yêu cầu bổ sung. Để xử lý nhanh, bạn nên kiểm tra kỹ Sổ BHXH, Đơn 14-HSB cùng giấy tờ định cư trước khi nộp.
Về mức hưởng, BHXH một lần được tính dựa trên thời gian đã đóng và theo công thức quy định, không thay đổi chỉ vì lý do định cư. Nên phân biệt rõ hai việc: kiểm tra điều kiện hưởng và kiểm tra hồ sơ chứng minh, vì người lao động và doanh nghiệp thường bị nhầm lẫn ở bước này.
