Từ 01/07/2025, điều kiện rút bảo hiểm xã hội một lần thay đổi tùy theo thời điểm tham gia. Nếu bạn đã có thời gian đóng trước 01/07/2025, sau khi nghỉ việc vẫn có thể đề nghị hưởng nếu đáp ứng đủ: chờ 12 tháng liên tục, không tham gia BHXH bắt buộc, không tham gia BHXH tự nguyện, và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm.
Còn nếu bạn chỉ tham gia từ 01/07/2025 trở đi, thì không được rút theo diện nghỉ việc thông thường sau 12 tháng. Chỉ được giải quyết trong các trường hợp đặc biệt theo luật.
Hãy ghi nhớ: mốc 01/07/2025 chia làm hai nhóm; thời gian chờ 12 tháng chỉ dành cho nhóm đã có thời gian đóng trước ngày này, kèm điều kiện chưa đủ 20 năm đóng. Đừng tách riêng các điều kiện khi tự kiểm tra hồ sơ.
I. Bảng tra cứu nhanh điều kiện rút BHXH một lần
| Nhóm người lao động | Điều kiện áp dụng | Kết quả |
|---|---|---|
| Có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025 | Đã chấm dứt tham gia BHXH; có đề nghị hưởng; sau 12 tháng liên tục không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; không tham gia BHXH tự nguyện; tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm | Được hưởng BHXH một lần |
| Chỉ tham gia BHXH từ 01/07/2025 trở đi | Nghỉ việc và chờ đủ 12 tháng | Không áp dụng để rút BHXH một lần theo diện nghỉ việc thông thường |
| Thuộc trường hợp đặc biệt theo luật | Đủ điều kiện thuộc các nhóm đặc biệt quy định tại Điều 70 | Có thể được hưởng BHXH một lần, không phụ thuộc điều kiện chờ 12 tháng theo diện nghỉ việc thông thường |
II. Các trường hợp đặc biệt vẫn có thể hưởng BHXH một lần
Có một điểm thường bị hiểu sai: không phải ai nghỉ việc cũng được rút sau 12 tháng. Với người lao động bắt đầu tham gia từ 01/07/2025, việc rút BHXH một lần chỉ được áp dụng trong các trường hợp đặc biệt sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Mắc một trong các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng.
- Thuộc một số trường hợp phục viên, xuất ngũ, thôi việc theo nhóm đối tượng đặc thù mà luật quy định.
Ví dụ thực tế
Một người lao động nghỉ việc sau khi mới tham gia BHXH từ sau 01/07/2025, dù đã chờ đủ 12 tháng nhưng không thuộc nhóm đặc biệt nêu trên thì hồ sơ sẽ không được chấp nhận rút một lần theo diện nghỉ việc thông thường. Đây là điểm dễ bỏ sót khi tự đối chiếu điều kiện.
III. Cách hiểu đúng về mốc chờ 12 tháng và mức hưởng
1. Mốc chờ 12 tháng áp dụng thế nào
Thời gian chờ 12 tháng liên tục chỉ áp dụng cho nhóm đã có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025 khi xin hưởng theo diện nghỉ việc thông thường. Mốc 12 tháng được tính đến tháng liền kề trước tháng nộp hồ sơ, và phải đồng thời thỏa mãn việc không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cũng không tham gia BHXH tự nguyện.
Lưu ý quan trọng
Một lỗi thường gặp: chỉ kiểm tra đủ 12 tháng mà quên điều kiện chưa đủ 20 năm đóng BHXH. Hai điều kiện này đi cùng nhau, không nên tách rời.
2. Mức hưởng BHXH một lần
| Thời gian đóng BHXH | Mức tính hưởng |
|---|---|
| Trước năm 2014 | Mỗi năm bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH |
| Từ năm 2014 trở đi | Mỗi năm bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH |
| Dưới 1 năm | Bằng 22% tổng tiền lương đã đóng |
Thời gian đã đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 vẫn được bảo lưu và tính khi xác định mức hưởng BHXH một lần. Nhiều người lầm tưởng thời gian đóng cũ không còn giá trị nếu rơi vào giai đoạn chuyển tiếp – thực tế không phải vậy.
IV. Hồ sơ cần nộp
- Bản chính Sổ BHXH.
- Bản chính Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu 14-HSB).
- Giấy tờ bổ sung theo từng trường hợp: ra nước ngoài định cư, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động.
Lưu ý quan trọng
Trước khi nộp, hãy xác định đúng nhóm điều kiện của mình. Một số hồ sơ bị từ chối không phải vì thiếu giấy tờ mà vì xác định sai mốc thời gian tham gia (trước hay sau 01/07/2025). Soát lại điều này trước tiên.
