Từ 01/07/2025, không phải ai nghỉ việc cũng còn được rút BHXH 1 lần. Quan trọng là phải phân biệt rõ 2 nhóm người lao động: nhóm đã đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 và nhóm bắt đầu tham gia từ ngày này trở đi. Thực tế có nhiều trường hợp nộp hồ sơ theo điều kiện cũ nhưng không thuộc diện được giải quyết.
Mốc cần nhớ: nhóm đã tham gia trước 01/07/2025 được áp dụng cơ chế chuyển tiếp; người bắt đầu tham gia từ 01/07/2025 chỉ được rút trong các trường hợp đặc biệt do luật quy định.
I. Bảng tra cứu nhanh các trường hợp còn được rút BHXH 1 lần
| Nhóm người lao động | Trường hợp được hưởng BHXH 1 lần |
|---|---|
| Đã có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025 | Đã chấm dứt tham gia BHXH, có đề nghị hưởng và sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, cũng không tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm. |
| Bắt đầu tham gia BHXH từ 01/07/2025 trở đi | Không áp dụng điều kiện nghỉ 12 tháng, không tiếp tục đóng, chưa đủ 20 năm để rút BHXH 1 lần. |
| Áp dụng cho người lao động đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị | Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH; ra nước ngoài định cư; mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS; mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng. |
II. Các trường hợp đủ điều kiện rút BHXH 1 lần
1. Nhóm có thời gian đóng BHXH trước 01/07/2025
Nhóm này vẫn áp dụng cơ chế chuyển tiếp. Nếu người lao động đã đóng BHXH trước ngày trên, sau 12 tháng không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc hoặc tự nguyện, và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm, vẫn có thể nhận BHXH 1 lần khi đã chấm dứt tham gia và có đề nghị.
Ví dụ thực tế
Một người đã tham gia BHXH từ trước, sau đó nghỉ việc và không tiếp tục tham gia dưới hình thức nào. Nếu sau 12 tháng không thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc, không đóng BHXH tự nguyện và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm thì vẫn có thể rút BHXH 1 lần. Giai đoạn xác định mốc bắt đầu tham gia thường bị bỏ sót, do vậy nên kiểm tra kỹ lịch sử đóng trước khi chuẩn bị hồ sơ.
2. Nhóm bắt đầu tham gia BHXH từ 01/07/2025 trở đi
Nhóm này không còn áp dụng quy định nghỉ việc, chờ 12 tháng không đóng tiếp và chưa đủ 20 năm thì được rút. Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn khi tra cứu hoặc tư vấn.
Người bắt đầu tham gia từ ngày này chỉ được rút BHXH 1 lần nếu rơi vào các trường hợp đặc biệt theo quy định luật.
3. Các trường hợp đặc biệt vẫn được hưởng
- Đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH.
- Ra nước ngoài định cư.
- Mắc các bệnh: ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS.
- Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Người khuyết tật đặc biệt nặng.
Lưu ý quan trọng
Nhiều hồ sơ chỉ nêu lý do nghỉ việc hay khó khăn tài chính, nhưng đó không thuộc nhóm trường hợp đặc biệt. Cần đối chiếu kỹ điều kiện trước khi nộp hồ sơ để tránh mất công đi lại.
III. Những điểm cần lưu ý để tránh hiểu sai
Người đủ tuổi hưởng lương hưu nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH có thể chọn nhận BHXH 1 lần hoặc hưởng trợ cấp hàng tháng theo luật. Đây là điểm nhiều người thường bỏ qua khi quan tâm chỉ đến việc rút một lần.
Pháp luật cũng quy định riêng với công dân nước ngoài và một số đối tượng lực lượng vũ trang. Khi xử lý hồ sơ nhóm này, doanh nghiệp hay nhầm lẫn về căn cứ áp dụng chung hay riêng.
Lưu ý quan trọng
Khi rà soát hồ sơ, hãy kiểm tra lần lượt 3 yếu tố: thời điểm bắt đầu tham gia BHXH, đã chấm dứt đóng BHXH hay chưa, và có thuộc trường hợp đặc biệt theo luật không. Nhầm một trong ba sẽ dẫn đến kết quả đánh giá sai ngay từ đầu.
