Doanh nghiệp bán nhiều mặt hàng phải áp dụng thuế suất giá trị gia tăng (GTGT) riêng biệt cho từng nhóm hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật.
I. Nguyên tắc áp dụng thuế suất GTGT
1. Áp dụng thuế suất riêng cho từng nhóm hàng hóa/dịch vụ
Doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế GTGT riêng cho từng nhóm hàng hóa, dịch vụ với các mức thuế suất tương ứng. Các mức thuế suất GTGT cơ bản theo quy định Luật Thuế giá trị gia tăng bao gồm:
- 0%: Áp dụng cho hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu.
- 5%: Áp dụng cho một số nhóm hàng thiết yếu như nước sạch sinh hoạt, phân bón.
- 10%: Áp dụng cho các hàng hóa, dịch vụ thông thường khác (từ 01/07/2025 được giảm còn 8% đối với hàng hóa thuộc diện hỗ trợ kích cầu)
2. Trường hợp không tách biệt được doanh thu từng nhóm
Nếu doanh nghiệp không tách biệt được doanh thu cho từng nhóm thuế suất, toàn bộ doanh thu phải chịu mức thuế suất GTGT cao nhất trong các mặt hàng kinh doanh (theo Khoản 4 Điều 9 Luật Thuế GTGT số 13/2024/QH15).
II. Chính sách giảm thuế GTGT xuống 8% (Từ 01/07/2025 đến 31/12/2026)
Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, một số nhóm hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% sẽ được giảm xuống còn 8% trong giai đoạn từ ngày 01/07/2025 đến hết ngày 31/12/2026.
- Đối tượng được giảm thuế: Các hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng thuế suất 10% và không thuộc danh mục loại trừ.
- Đối tượng không được giảm thuế: Các nhóm ngành quy định tại Phụ lục I và II của Nghị định 174/2025/NĐ-CP, gồm: viễn thông, dịch vụ tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm khai khoáng (trừ than), kim loại và sản phẩm từ kim loại đúc sẵn…
- Cách xác định: Doanh nghiệp cần tra cứu mã ngành kinh tế của sản phẩm (theo Quyết định 43/2018/QĐ-TTg) và đối chiếu với các Phụ lục của Nghị định 174/2025/NĐ-CP để xác định có thuộc diện được giảm thuế hay không.
Ví dụ thực tế
Một siêu thị kinh doanh nhiều mặt hàng phải kê khai như sau:
- Gạo bán trong nước: Không chịu thuế GTGT.
- Nước sạch sinh hoạt: Thuế suất 5%.
- Điện thoại di động: Thuế suất 10%, được giảm còn 8% (do không thuộc danh mục loại trừ).
- Dịch vụ viễn thông (bán thẻ cào): Thuế suất 10% (do thuộc danh mục không được giảm).
Lưu ý quan trọng
- Hóa đơn GTGT bắt buộc phải ghi rõ mức thuế suất áp dụng cho từng loại hàng hóa, dịch vụ.
- Chính sách giảm thuế 8% chỉ có hiệu lực từ 01/07/2025 đến hết 31/12/2026.
- Việc xác định thuế suất giảm giá căn cứ vào sản phẩm bán ra, không phụ thuộc vào nguyên liệu sản xuất đầu vào.
- Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu sẽ được giảm 20% mức tỷ lệ % tính thuế đối với các hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế GTGT.
- Doanh nghiệp phải lưu trữ hồ sơ, chứng từ để chứng minh hàng hóa thuộc diện được giảm thuế và xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.
