Khi đăng ký thành lập, hộ kinh doanh không cần khai báo số lao động. Nhưng nếu có thuê người lao động theo hợp đồng, bạn sẽ phát sinh nghĩa vụ khai trình việc sử dụng lao động, lập sổ quản lý lao động và báo cáo tình hình thay đổi lao động định kỳ. Thực tế, nhiều hộ chỉ nhớ thủ tục đăng ký kinh doanh mà quên mất phần lao động sau khi bắt đầu hoạt động.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Nghĩa vụ |
|---|---|
| Chỉ có chủ hộ tự kinh doanh, không thuê lao động | Không phát sinh nghĩa vụ khai trình hoặc báo cáo tình hình sử dụng lao động |
| Có thuê lao động theo hợp đồng lao động | Cần khai trình việc sử dụng lao động trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, lập sổ quản lý lao động và báo cáo định kỳ |
| Khi đăng ký thành lập hộ kinh doanh | Hồ sơ đăng ký không yêu cầu kê khai số lượng lao động dự kiến |
Mốc cần nhớ: báo cáo 06 tháng trước ngày 05/6, báo cáo hằng năm trước ngày 05/12, thực hiện theo Mẫu số 01/PLI qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia và đồng thời thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
II. Khi nào hộ kinh doanh phải khai báo số lao động?
1. Ở bước đăng ký hộ kinh doanh
Bạn không cần kê khai số lao động sử dụng. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh không yêu cầu ghi số lượng lao động dự kiến, nên nếu đang làm thủ tục thành lập thì phần này không phải nội dung nộp kèm.
2. Sau khi bắt đầu hoạt động và có thuê lao động
Nếu hộ kinh doanh có thuê lao động theo hợp đồng, nghĩa vụ phát sinh ngay ở giai đoạn vận hành. Cụ thể: cần khai trình việc sử dụng lao động trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, đồng thời lập sổ quản lý lao động và thực hiện báo cáo định kỳ tình hình thay đổi lao động.
Nhiều hộ mới hoạt động nghĩ rằng ít lao động thì không cần làm. Nhưng thực tế, nghĩa vụ này áp dụng cho tất cả hộ kinh doanh hoặc cá nhân có thuê lao động, không phụ thuộc vào số lượng.
III. Cách thực hiện và mốc thời gian cần nhớ
1. Các việc cần làm
- Khai trình việc sử dụng lao động trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động.
- Lập sổ quản lý lao động.
- Báo cáo tình hình thay đổi lao động định kỳ.
2. Thời điểm và nơi nộp
| Nội dung | Mốc thời gian | Cách thực hiện |
|---|---|---|
| Khai trình sử dụng lao động ban đầu | Trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động | Thực hiện theo quy định hiện hành với tư cách người sử dụng lao động |
| Báo cáo 06 tháng | Trước ngày 05/6 | Qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia theo Mẫu số 01/PLI |
| Báo cáo hằng năm | Trước ngày 05/12 | Gửi đến Sở Nội vụ hoặc cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh, đồng thời thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội |
Lưu ý quan trọng
Nội dung báo cáo gồm thông tin về số lượng lao động và tình hình thay đổi lao động. Nhiều doanh nghiệp chỉ theo dõi nhân sự nội bộ mà không báo cáo đúng biểu mẫu và đúng kỳ hạn.
IV. Rủi ro nếu không thực hiện
Nếu thuộc diện phải báo cáo mà không làm, cá nhân là người sử dụng lao động có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi không báo cáo tình hình thay đổi về lao động theo quy định.
Ví dụ thực tế
Một hộ kinh doanh bán lẻ có 2 nhân viên làm việc theo hợp đồng lao động. Dù quy mô nhỏ, hộ này vẫn thuộc nhóm có sử dụng lao động nên cần khai trình ban đầu, lập sổ quản lý lao động và báo cáo đúng kỳ. Nhiều hộ kinh doanh vi phạm vì nghĩ chỉ doanh nghiệp lớn mới phải làm.
