Hộ kinh doanh có bắt buộc đăng ký kinh doanh, ngoại trừ một số trường hợp nhất định được miễn theo quy định pháp luật.
I. Trường hợp bắt buộc đăng ký kinh doanh
Hộ kinh doanh phải đăng ký khi không thuộc các trường hợp được miễn và có các đặc điểm như:
- Có địa điểm kinh doanh cố định.
- Kinh doanh các ngành, nghề có điều kiện (ví dụ: kinh doanh dược phẩm, xăng dầu, thực phẩm chế biến…).
- Không thuộc nhóm đối tượng được miễn theo quy định pháp luật.
II. Trường hợp được miễn đăng ký kinh doanh
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, các trường hợp sau đây được miễn đăng ký kinh doanh:
- Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và chỉ bán các sản phẩm do chính mình sản xuất ra.
- Người bán hàng rong, bán quà vặt, buôn chuyến (kinh doanh không có địa điểm cố định).
- Người kinh doanh lưu động (ví dụ: bán hàng bằng xe đẩy), kinh doanh thời vụ.
- Cá nhân hoặc nhóm cá nhân làm dịch vụ có thu nhập thấp theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Lưu ý: Dù được miễn, nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện thì vẫn phải đăng ký.
III. Những thay đổi quan trọng từ 01/07/2025
- Thẩm quyền đăng ký: Chuyển từ Phòng Tài chính – Kế hoạch cấp huyện xuống Ủy ban nhân dân cấp xã.
- Mã số thuế: Số định danh cá nhân thay cho mã số thuế.
- Bảo hiểm xã hội: Chủ hộ kinh doanh có đăng ký thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội.
- Hóa đơn điện tử: Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
- Địa điểm kinh doanh: Mỗi hộ kinh doanh chỉ được đăng ký một địa điểm duy nhất trên toàn quốc.
Ví dụ thực tế
- Không phải đăng ký:
- Một hộ gia đình bán rau tự trồng tại chợ.
- Một người bán bánh mì dạo bằng xe đẩy.
- Phải đăng ký:
- Mở một cửa hàng tạp hóa có địa chỉ cố định.
- Mở tiệm thuốc tây (do là ngành nghề kinh doanh có điều kiện).
Lưu ý quan trọng
- Trách nhiệm pháp lý: Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình và các thành viên đối với nghĩa vụ kinh doanh.
- Thời gian cấp giấy chứng nhận: 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ tại UBND cấp xã.
- Phương thức đăng ký: Nộp hồ sơ trực tiếp tại UBND cấp xã, qua dịch vụ bưu chính hoặc đăng ký trực tuyến qua Cổng thông tin quốc gia.
- Hiệu lực: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế và có hiệu lực kể từ ngày cấp.
