Hộ kinh doanh có cần lập sổ sách kế toán không? Câu trả lời là có, tuy nhiên nghĩa vụ và hình thức sổ sách phụ thuộc vào phương pháp nộp thuế và mức doanh thu, thay vì áp dụng một quy định chung cho tất cả.
I. Quy định về lập sổ sách kế toán theo quy mô và lộ trình mới
1. Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai
- Phân loại theo doanh thu:
- Doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm: Phải áp dụng chế độ kế toán tương tự doanh nghiệp siêu nhỏ.
- Doanh thu từ 200 triệu đến 3 tỷ đồng/năm: Chỉ cần ghi chép doanh thu và chi phí trên các sổ sách đơn giản, không bắt buộc lập 7 loại sổ kế toán phức tạp như trước đây.
- Chứng từ kế toán cơ bản: Cần sử dụng các chứng từ như Phiếu thu, Phiếu chi, Phiếu nhập kho, Phiếu xuất kho và các giấy tờ liên quan đến giao dịch ngân hàng, hóa đơn.
2. Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán (áp dụng đến hết ngày 31/12/2025)
- Không bắt buộc phải lập sổ sách kế toán đầy đủ.
- Tuy nhiên, vẫn phải lưu giữ hóa đơn, chứng từ liên quan đến hoạt động kinh doanh để phục vụ việc xác định nghĩa vụ thuế khi cơ quan thuế yêu cầu.
II. Lộ trình chuyển đổi quan trọng
1. Áp dụng hóa đơn điện tử (từ 01/06/2025)
- Theo Nghị định 70/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh trong các lĩnh vực bán lẻ, ăn uống, dịch vụ… có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
2. Bãi bỏ thuế khoán (từ 01/01/2026)
- Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, toàn bộ hộ kinh doanh sẽ chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Kể từ thời điểm này, mọi hộ kinh doanh (trừ các trường hợp có doanh thu rất thấp) đều phải thực hiện chế độ kế toán theo quy mô doanh thu tương ứng.
Ví dụ thực tế
- Hộ kinh doanh A bán quần áo, doanh thu 700 triệu đồng/năm: Đến hết năm 2025, nếu nộp thuế khoán thì không bắt buộc lập sổ sách. Từ 01/01/2026, phải chuyển sang kê khai và ghi chép sổ sách doanh thu, chi phí đơn giản.
- Hộ kinh doanh B bán tạp hóa, doanh thu 150 triệu đồng/năm: Thuộc diện không phải nộp thuế GTGT, TNCN. Không bắt buộc lập sổ nhưng cần lưu giữ hóa đơn để chứng minh mức doanh thu.
- Hộ kinh doanh C kinh doanh nhà hàng, doanh thu 1,2 tỷ đồng/năm: Từ 01/06/2025, phải sử dụng hóa đơn điện tử kết nối máy tính tiền. Từ 01/01/2026, thực hiện chế độ kế toán đơn giản áp dụng cho nhóm doanh thu trên 1 tỷ đồng.
Lưu ý quan trọng
- Lưu trữ hồ sơ: Sổ sách kế toán và chứng từ liên quan phải được lưu trữ tối thiểu 5 năm.
- Mã số thuế: Từ 01/07/2025, số định danh cá nhân sẽ được sử dụng thay thế mã số thuế trong các giao dịch thuế theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.
- Nhiều địa điểm kinh doanh: Nếu hộ kinh doanh có nhiều địa điểm, phải mở sổ sách theo dõi riêng cho từng địa điểm.
- Cách tính thuế: Hộ kê khai vẫn tính thuế theo phương pháp trực tiếp (tỷ lệ % trên doanh thu), không phải quyết toán thuế cuối năm như doanh nghiệp.
