Doanh nghiệp sẽ bị truy thu thuế nếu áp dụng sai đối tượng giảm thuế. Đây là hành vi vi phạm pháp luật về thuế và sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành.
I. Hậu quả của việc áp dụng sai đối tượng giảm thuế
- Truy thu toàn bộ số thuế thiếu: Doanh nghiệp phải nộp đủ phần thuế đã khai thiếu do áp dụng không đúng chính sách ưu đãi.
- Nộp tiền chậm nộp: Khoản tiền này được tính trên số thuế thiếu, kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế cho đến ngày doanh nghiệp nộp đủ vào ngân sách nhà nước.
II. Hình thức và mức xử phạt vi phạm
- Miễn xử phạt hành chính: Nếu doanh nghiệp tự phát hiện sai sót, lập hồ sơ khai bổ sung và tự giác nộp đủ số thuế thiếu trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở.
- Phạt 20% trên số thuế khai thiếu: Áp dụng khi doanh nghiệp khai sai nhưng đã phản ánh đầy đủ nghiệp vụ trên sổ sách kế toán, hóa đơn hợp pháp, hoặc khi tự giác khắc phục hậu quả sau khi có quyết định thanh tra nhưng trước khi kết thúc thanh tra.
- Phạt vì trốn thuế: Nếu hành vi được xác định là trốn thuế (có tình tiết tăng nặng hoặc cố ý), mức phạt có thể từ 1 đến 3 lần số thuế trốn. Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
III. Thời hiệu xử lý vi phạm
- Thời hiệu truy thu thuế: Tối đa 10 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm đối với trường hợp được xác định là trốn thuế. Các trường hợp khai sai khác có thời hiệu ngắn hơn.
- Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính: Đối với hành vi vi phạm thủ tục thuế, thời hiệu xử phạt là 02 năm.
Ví dụ thực tế
- Nếu doanh nghiệp tự ý áp dụng thuế suất GTGT 8% đối với dịch vụ bất động sản (không thuộc diện được giảm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP), doanh nghiệp sẽ:
- Bị truy thu phần thuế thiếu (chênh lệch 2% giữa mức 8% và 10%).
- Chịu phạt tiền từ 1–3 lần số thuế trốn.
Lưu ý quan trọng
- Kiểm tra kỹ quy định: Doanh nghiệp cần rà soát cẩn thận các văn bản pháp luật hiện hành để xác định chính xác hàng hóa, dịch vụ và điều kiện được giảm thuế trước khi áp dụng.
- Lập hóa đơn điều chỉnh: Khi phát hiện đã xuất hóa đơn sai thuế suất, doanh nghiệp cần phải lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế theo đúng quy định để điều chỉnh nghĩa vụ thuế.
- Phân biệt hành vi: Cần phân biệt rõ giữa “khai sai” do nhầm lẫn (bị xử phạt hành chính) và “trốn thuế” (hành vi cố ý) để có hướng xử lý phù hợp, tránh các rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
