Từ 01/10/2025, ba nhóm thu nhập được bổ sung vào diện miễn thuế TNCN, tập trung vào hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cần phân biệt với chính sách miễn thuế 5 năm cho nhân lực công nghệ áp dụng từ năm 2026.
Mốc cần nhớ: Quy định hỏi trong bài này áp dụng từ 01/10/2025, không thay bằng quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực từ 01/07/2026.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nhóm được miễn thuế | Loại thu nhập | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Cá nhân trực tiếp tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo | Thu nhập từ tiền lương, tiền công | Chỉ áp dụng khi cá nhân trực tiếp tham gia thực hiện nhiệm vụ |
| Cá nhân có quyền tác giả đối với kết quả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo | Thu nhập từ quyền tác giả | Chỉ tính miễn thuế khi kết quả đã được thương mại hóa hợp pháp |
| Nhà đầu tư, chuyên gia, sáng lập viên trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo | Thu nhập của cá nhân thuộc đúng nhóm vai trò được nêu | Phải đúng tư cách: nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia, sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hoặc nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm |
II. Ai được hưởng miễn thuế TNCN từ 01/10/2025?
1. Người trực tiếp làm nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Nhóm này được miễn thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công nếu cá nhân trực tiếp tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ví dụ thực tế
Một cá nhân tham gia trực tiếp vào nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển hoặc triển khai đổi mới sáng tạo theo quyết định giao nhiệm vụ thì phần thu nhập tiền lương, tiền công gắn với công việc đó được xem xét miễn thuế.
Lưu ý quan trọng
Nhiều đơn vị có tên trong dự án nhưng hồ sơ không thể hiện rõ cá nhân trực tiếp tham gia. Khi thanh tra, cơ quan thuế thường hỏi đầu tiên là quyết định giao nhiệm vụ, hợp đồng và tài liệu chứng minh vai trò thực hiện.
2. Người có thu nhập từ quyền tác giả đối với kết quả nhiệm vụ đã thương mại hóa
Khoản miễn thuế này áp dụng cho thu nhập từ quyền tác giả đối với kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với điều kiện kết quả đó đã được thương mại hóa theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và pháp luật về sở hữu trí tuệ.
Ví dụ thực tế
Nếu cá nhân là tác giả của kết quả nghiên cứu thuộc nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, sau đó kết quả này được thương mại hóa hợp pháp, thì khoản thu nhập từ quyền tác giả thuộc nhóm được miễn thuế.
Lưu ý quan trọng
Không phải cứ có quyền tác giả là tự động được miễn. Cơ quan thuế thường soi kỹ yếu tố kết quả nhiệm vụ đã được thương mại hóa hợp pháp.
3. Nhà đầu tư, chuyên gia, sáng lập viên trong khởi nghiệp sáng tạo
Nhóm thứ ba gồm thu nhập của cá nhân là:
- Nhà đầu tư cá nhân làm việc với dự án khởi nghiệp sáng tạo;
- Chuyên gia làm việc cho dự án khởi nghiệp sáng tạo;
- Sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;
- Nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm.
Ví dụ thực tế
Một cá nhân góp vốn với tư cách nhà đầu tư cá nhân vào quỹ đầu tư mạo hiểm, hoặc một chuyên gia làm việc cho dự án khởi nghiệp sáng tạo, có thể thuộc diện áp dụng nếu hồ sơ thể hiện đúng tư cách theo quy định chuyên ngành.
Lưu ý quan trọng
Nhiều doanh nghiệp ghi nhận vai trò thực tế một kiểu, hồ sơ pháp lý thể hiện kiểu khác. Đặc biệt dễ lệch khi kê khai ưu đãi cho sáng lập viên, chuyên gia hoặc nhà đầu tư.
III. Điều kiện áp dụng và điểm dễ nhầm
Việc miễn thuế từ 01/10/2025 chỉ áp dụng cho các khoản thu nhập trong ba nhóm bổ sung nêu trên, không miễn toàn bộ thu nhập của cá nhân.
- Nhóm tiền lương, tiền công: cần chứng minh cá nhân trực tiếp tham gia nhiệm vụ.
- Nhóm quyền tác giả: cần căn cứ cho thấy kết quả nhiệm vụ đã được thương mại hóa hợp pháp.
- Nhóm nhà đầu tư, chuyên gia, sáng lập viên: cần đúng vai trò pháp lý và thực tế trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
Thực tế, nhiều hồ sơ vướng ở chứng từ chứng minh: hợp đồng, quyết định giao nhiệm vụ, tài liệu thể hiện tư cách tham gia, hoặc hồ sơ thương mại hóa. Đây là điểm dễ bị truy thu nếu kê khai trước nhưng giấy tờ không khớp.
IV. Phân biệt với quy định miễn thuế 5 năm cho nhân lực công nghệ
Thông tin về miễn thuế TNCN 05 năm đối với nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, nhân lực công nghệ cao, người làm chip bán dẫn, AI hoặc R&D công nghệ cao là quy định khác, có hiệu lực chính từ giai đoạn sau.
| Nội dung | Mốc áp dụng | Phạm vi chính |
|---|---|---|
| 03 khoản miễn thuế bổ sung vào Điều 4 Luật Thuế TNCN | 01/10/2025 | Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, quyền tác giả, khởi nghiệp sáng tạo |
| Miễn thuế TNCN 05 năm cho một số nhân lực công nghệ số, công nghệ cao | Từ năm 2026 | Nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, công nghệ cao, chip bán dẫn, AI, R&D công nghệ cao |
Khi rà soát hồ sơ ở giai đoạn chuyển tiếp, Thuận Thiên khuyến nghị kiểm tra đúng mốc hiệu lực trước khi áp dụng. Nhầm thời điểm là sai sót thường gặp khi quyết toán.
