Thường được xác định là 6 nhóm lao động/đối tượng mới tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025. Tuy nhiên, tùy cách tách hoặc gộp nhóm, một số bài viết trình bày từ 5 đến 7 nhóm. Sự khác biệt này chủ yếu do cách phân loại, không phải nội dung cốt lõi.
Từ 01/7/2025, phạm vi đối tượng tham gia BHXH bắt buộc được mở rộng. Cách xác định phổ biến và ổn định là 6 nhóm mới, nhưng có thể thấy 5–7 nhóm tùy cách diễn giải.
I. Bảng tra cứu nhanh các nhóm mới
| Nhóm | Đối tượng | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| 1 | Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh | Có lộ trình tham gia theo quy định của Chính phủ |
| 2 | Người lao động làm việc không trọn thời gian | Chỉ tính khi có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất |
| 3 | Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố | Nhóm này dễ bị nhầm vì nhiều người vẫn áp dụng theo quy định cũ |
| 4 | Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương | Cần xác định đúng chức danh và tình trạng không hưởng tiền lương |
| 5 | Người làm việc theo hợp đồng không mang tên hợp đồng lao động nhưng có bản chất lao động | Dễ bị bỏ sót khi hồ sơ đặt tên hợp đồng khác nhưng nội dung là quan hệ lao động |
| 6 | Dân quân thường trực | Là nhóm được nêu rõ trong phạm vi mở rộng |
II. Cách hiểu đúng để không nhầm số lượng
Bản chất là luật mở rộng thêm đối tượng tham gia. Số nhóm được trình bày là 5, 6 hay 7 phụ thuộc vào cách người viết tách chi tiết hoặc gộp các nhóm gần nhau. Cách trình bày 6 nhóm là phổ biến và ổn định nhất.
- Không nên hiểu cứng rằng lúc nào cũng chỉ có đúng 7 nhóm.
- Không nên bỏ sót người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố khi rà soát đối tượng.
- Không cộng dồn nhiều lần cho cùng một người nếu người đó đồng thời thuộc nhiều diện tham gia BHXH bắt buộc.
Ví dụ thực tế
Một người vừa là quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương, vừa làm việc theo thỏa thuận mang bản chất lao động – doanh nghiệp không được tính thành 2 người hay 2 lần tham gia. Rà soát hồ sơ nhân sự và danh sách đóng BHXH thường lệch ở đoạn này.
III. Điểm hay bị hiểu sai khi áp dụng
1. Nhóm lao động không trọn thời gian
Không phải ai làm bán thời gian cũng thuộc diện tham gia. Cần kiểm tra có giao kết thuộc đối tượng tham gia và mức lương tháng bằng hoặc cao hơn mức làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
2. Hợp đồng không mang tên hợp đồng lao động
Tên hợp đồng không quyết định tất cả. Nếu nội dung thể hiện có việc làm, có trả công và có sự quản lý, điều hành của một bên, thì phải xem theo bản chất lao động. Nhiều đơn vị vẫn sai khi chỉ nhìn tên gọi hợp đồng.
3. Chủ hộ kinh doanh
Cần xác định lộ trình tham gia. Chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai tham gia từ 01/7/2025; một số trường hợp khác thực hiện từ 01/7/2029.
- Chủ hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai: tham gia từ 01/7/2025.
- Các trường hợp khác: thực hiện từ 01/7/2029.
Lưu ý quan trọng
Khi rà soát hồ sơ nhân sự hoặc hộ kinh doanh, hãy kiểm tra từng nhóm đối tượng, tránh suy luận theo tên gọi công việc hay quy định cũ. Phần này thường bị thanh tra hỏi đầu tiên vì xác định sai đối tượng sẽ kéo theo sai nghĩa vụ tham gia.
IV. Kết luận ngắn gọn
Có thể trả lời: thường xác định có 6 nhóm lao động/đối tượng mới tham gia BHXH bắt buộc từ 01/7/2025. Tuy nhiên, tùy cách phân loại, số lượng có thể từ 5 đến 7 nhóm. Khi kê khai hoặc đối chiếu hồ sơ, nên bám theo từng nhóm cụ thể thay vì chỉ nhớ con số. Kiểm tra đúng bản chất từng trường hợp để tránh thiếu đối tượng.
