Khi nhận thừa kế nhà đất, cá nhân phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu giá trị tài sản nhận được vượt quá 10 triệu đồng/lần nhận, trừ trường hợp được miễn thuế do có quan hệ nhân thân đặc biệt theo quy định.
I. Đối tượng phải nộp và Đối tượng được miễn thuế
- Trường hợp phải nộp thuế: Áp dụng khi cá nhân nhận thừa kế bất động sản có giá trị lớn hơn 10 triệu đồng và không thuộc nhóm quan hệ thân nhân được miễn thuế.
- Trường hợp được miễn thuế: Thu nhập từ thừa kế nhà đất giữa: Vợ với chồng; cha mẹ đẻ/nuôi với con đẻ/nuôi; cha mẹ chồng/vợ với con dâu/rể; ông bà nội/ngoại với cháu nội/ngoại; anh chị em ruột với nhau.
II. Các loại bất động sản chịu thuế khi nhận thừa kế
- Quyền sử dụng đất (có hoặc không có tài sản gắn liền).
- Quyền sở hữu nhà ở (kể cả nhà ở hình thành trong tương lai).
- Kết cấu hạ tầng, công trình xây dựng gắn liền với đất.
- Quyền thuê đất, thuê mặt nước.
III. Cách xác định giá trị tài sản và Số thuế phải nộp
Số thuế TNCN phải nộp được tính theo công thức:
- Thuế TNCN phải nộp = 10% × (Giá trị bất động sản – 10 triệu đồng)
- Giá trị quyền sử dụng đất: Căn cứ theo Bảng giá đất do UBND cấp tỉnh quy định tại thời điểm làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng.
- Giá trị nhà, công trình: Căn cứ giá tính lệ phí trước bạ do UBND cấp tỉnh quy định.
IV. Thủ tục kê khai và nộp thuế
- Hồ sơ khai thuế: Tờ khai mẫu số 03/BĐS-TNCN và các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quan hệ nhân thân (nếu thuộc diện miễn thuế).
- Thời hạn nộp hồ sơ: Nộp cùng hồ sơ đăng ký sang tên (đăng ký biến động đất đai), tối đa 30 ngày kể từ ngày phân chia di sản thừa kế.
- Thời hạn đóng tiền thuế: Theo thời hạn ghi trên Thông báo nộp thuế của Cơ quan thuế (thông thường là 30 ngày kể từ ngày ra thông báo).
Ví dụ thực tế
- Bạn nhận thừa kế một mảnh đất có giá trị theo Bảng giá đất của tỉnh là 100 triệu đồng.
- Thu nhập tính thuế là: 100 triệu – 10 triệu = 90 triệu đồng.
- Số thuế TNCN phải nộp là: 90 triệu × 10% = 9 triệu đồng.
Lưu ý quan trọng
- Bắt buộc kê khai dù được miễn thuế: Người thuộc diện miễn thuế vẫn PHẢI nộp hồ sơ khai thuế để cơ quan thuế xác nhận quyền miễn trừ. Tuyệt đối không được tự ý bỏ qua bước này.
- Giấy tờ chứng minh: Sử dụng Giấy khai sinh, Đăng ký kết hôn, hoặc thông tin trên Căn cước công dân gắn chip/ứng dụng VNeID để chứng minh quan hệ thân nhân.
- Phạt chậm nộp hồ sơ: Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, cá nhân chậm nộp hồ sơ khai thuế từ 01 đến 30 ngày có thể bị phạt từ 2 – 5 triệu đồng; chậm từ 31 đến 60 ngày phạt từ 5 – 8 triệu đồng.
- Phạt chậm đóng tiền: Nếu nộp tiền thuế chậm so với thông báo, sẽ bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên số tiền thuế chưa nộp.
- Nếu người nhận thừa kế không tự đi làm thủ tục mà ủy quyền cho người khác thì phải có văn bản ủy quyền công chứng theo quy định
