Người lao động làm việc đủ 12 tháng trong điều kiện bình thường được hưởng chế độ nghỉ phép hằng năm tối thiểu 12 ngày. Số ngày này có thể tăng thêm tùy thuộc vào tính chất công việc và thâm niên công tác.
I. Số ngày nghỉ phép năm theo quy định pháp luật
- 12 ngày: Đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường.
- 14 ngày: Đối với lao động chưa thành niên, lao động là người khuyết tật, hoặc làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- 16 ngày: Đối với người làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
II. Cách tính và quy định sử dụng ngày phép
1. Tăng ngày nghỉ phép theo thâm niên
Cứ mỗi 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm của người lao động được tăng thêm tương ứng 01 ngày.
2. Tính phép năm cho người làm việc chưa đủ 12 tháng
Trường hợp người lao động làm việc chưa đủ 12 tháng hoặc thôi việc mà chưa nghỉ hằng năm, số ngày phép được tính theo công thức:
Số ngày nghỉ phép = [(Số ngày phép theo luật + Số ngày phép thâm niên) : 12] x Số tháng làm việc thực tế.
Trường hợp kết quả phép tính có số lẻ từ 0,5 trở lên thì được làm tròn thành 01 ngày.
3. Thời gian được coi là thời gian làm việc để tính phép
- Thời gian nghỉ ốm đau nhưng cộng dồn không quá 02 tháng/năm.
- Thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
- Thời gian nghỉ do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nhưng cộng dồn không quá 06 tháng.
4. Quy định về nghỉ gộp
Người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần. Lịch nghỉ hàng năm do người sử dụng lao động quy định sau khi tham khảo ý kiến của người lao động.
III. Thanh toán tiền lương phép năm & Chế độ xử phạt
1. Thanh toán tiền lương cho ngày nghỉ chưa sử dụng
Trường hợp người lao động thôi việc, bị mất việc làm mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì được thanh toán tiền lương cho những ngày chưa nghỉ.
Căn cứ tính: Tiền lương theo hợp đồng lao động của tháng trước liền kề tháng người lao động thôi việc, bị mất việc làm (Không tính theo lương ngày làm việc cuối cùng).
2. Xử phạt khi vi phạm quyền nghỉ phép
Người sử dụng lao động không bảo đảm cho người lao động nghỉ hằng năm hoặc nghỉ gộp theo quy định sẽ bị phạt tiền:
- 10 – 20 triệu đồng: Đối với cá nhân vi phạm.
- 20 – 40 triệu đồng: Đối với tổ chức vi phạm.
Ví dụ thực tế
- Tình huống: Ông A làm việc được 05 năm 08 tháng trong điều kiện bình thường, sau đó thôi việc.
- Số ngày phép tiêu chuẩn: 12 ngày (cơ bản) + 01 ngày (thâm niên do làm trên 5 năm) = 13 ngày.
- Công thức tính: [(13 : 12) x 8 tháng làm việc thực tế] = 8,66 ngày.
- Kết quả: Do số lẻ 0,66 > 0,5 nên được làm tròn thành 09 ngày phép năm để thanh toán tiền lương.
Lưu ý quan trọng
- Bài viết áp dụng cho đối tượng “người lao động” làm việc theo Hợp đồng lao động (Bộ luật Lao động 2019), không áp dụng cho công chức, viên chức nhà nước.
- Tiền lương làm căn cứ trả phép năm chưa nghỉ là tiền lương cố định theo Hợp đồng lao động, không bao gồm các khoản biến động khác.
