Không. Quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi được trích từ lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp. Vì vậy, khoản trích lập quỹ này không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn khi hạch toán bút toán trích quỹ và cho rằng có thể đưa vào chi phí thuế. Thực tế, cơ quan thuế tách biệt rõ giữa trích lập quỹ và khoản chi phúc lợi thực tế cho người lao động.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Nội dung | Cách xử lý thuế TNDN |
|---|---|
| Trích lập quỹ khen thưởng, phúc lợi từ lợi nhuận sau thuế | Không tính vào chi phí được trừ |
| Chỉ có bút toán trích quỹ, chưa chi thực tế | Không được trừ |
| Chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động, có đủ hóa đơn chứng từ hợp lệ | Có thể được trừ nếu nằm trong giới hạn cho phép |
| Tổng chi phúc lợi trực tiếp trong năm không vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện | Phần trong mức này được xem xét tính vào chi phí được trừ |
| Phần chi vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế | Phần vượt không được trừ |
Mốc cần nhớ: khoản chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động chỉ được tính vào chi phí được trừ trong phạm vi không vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế.
II. Bản chất cần hiểu đúng
Quỹ khen thưởng, phúc lợi là khoản được trích từ lợi nhuận sau thuế, không phải từ lợi nhuận trước thuế. Vì vậy, về bản chất kế toán và thuế, đây không phải là khoản làm giảm thu nhập chịu thuế.
Trên thực tế, doanh nghiệp dễ hiểu lầm khi thấy quỹ phục vụ người lao động nên xem là chi phí hợp lý. Cách hiểu này dễ khiến khoản chi bị loại khi quyết toán nếu hồ sơ chỉ thể hiện việc trích quỹ mà không có chi thực tế đủ điều kiện.
1. Trường hợp không được tính vào chi phí
- Chỉ trích lập quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi từ lợi nhuận sau thuế.
- Chỉ có bút toán kế toán, chưa phát sinh khoản chi thực tế cho người lao động.
- Khoản trích quỹ được hạch toán vào lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hoặc các quỹ theo chế độ kế toán.
2. Trường hợp có thể được tính vào chi phí
Không phải khoản trích quỹ được trừ, mà là khoản chi thực tế mang tính phúc lợi trực tiếp cho người lao động có thể được xem xét tính vào chi phí được trừ nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Có hóa đơn, chứng từ hợp lệ.
- Là khoản chi trực tiếp cho người lao động.
- Tổng số chi có tính chất phúc lợi trong năm tính thuế không vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm.
III. Các khoản chi phúc lợi phổ biến và lưu ý
Các khoản chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động như đám hiếu, hỷ, nghỉ mát, hỗ trợ khó khăn, hỗ trợ thiên tai, khen thưởng con của người lao động, hỗ trợ đi lại ngày lễ, tết và các khoản tương tự có thể được xem xét tính vào chi phí được trừ nếu đáp ứng đủ điều kiện nêu trên.
1. Giới hạn chi phí được trừ
- Nếu tổng các khoản chi phúc lợi trực tiếp cho người lao động trong năm ≤ 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế và có đủ chứng từ hợp lệ, khoản chi đó có thể được trừ.
- Nếu tổng chi vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế, phần vượt sẽ không được trừ.
2. Phân biệt để tránh nhầm hồ sơ
| Nội dung | Bản chất | Khả năng tính chi phí |
|---|---|---|
| Trích lập quỹ khen thưởng, phúc lợi | Phân phối lợi nhuận sau thuế | Không tính vào chi phí được trừ |
| Chi thực tế từ quỹ hoặc chi trực tiếp cho người lao động | Khoản chi phúc lợi phát sinh thực tế | Có thể được trừ nếu đủ điều kiện và trong mức khống chế |
Ví dụ thực tế
Một doanh nghiệp cuối năm thực hiện bút toán trích quỹ khen thưởng, phúc lợi từ lợi nhuận sau thuế nhưng chưa chi cho người lao động. Trường hợp này, khoản trích lập đó không được đưa vào chi phí được trừ. Nếu sau đó doanh nghiệp phát sinh chi nghỉ mát hoặc hỗ trợ hiếu hỷ cho người lao động, có đủ chứng từ và tổng mức chi trong năm không vượt 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện, thì phần chi thực tế này mới được xem xét tính vào chi phí.
Lưu ý quan trọng
- Khi lập hồ sơ quyết toán, dễ bỏ sót sự khác biệt giữa trích quỹ và chi từ quỹ.
- Lúc thanh tra thường bị hỏi đầu tiên là hồ sơ chứng minh khoản chi có thực chi cho người lao động hay không.
- Nếu doanh nghiệp đưa cả khoản trích lập quỹ vào chi phí thuế, có thể bị truy thu thuế.
IV. Lưu ý theo loại hình doanh nghiệp
Với doanh nghiệp thông thường, việc trích lập quỹ khen thưởng, phúc lợi được thực hiện theo điều lệ hoặc quy chế nội bộ và lấy từ lợi nhuận sau thuế, nên không phải chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Với doanh nghiệp nhà nước, có cơ chế riêng về xác định, quản lý và sử dụng quỹ khen thưởng, phúc lợi, kể cả mức trích tối đa theo quy định chuyên ngành. Tuy nhiên, về nguyên tắc thuế thu nhập doanh nghiệp, bạn nên tách riêng hai lớp hồ sơ: hồ sơ trích quỹ và hồ sơ chi phúc lợi thực tế. Dù là loại hình doanh nghiệp nào, việc trích quỹ từ lợi nhuận sau thuế vẫn không đồng nghĩa với chi phí được trừ; chỉ khoản chi phúc lợi trực tiếp đủ điều kiện mới được xem xét khấu trừ.
