Có, nhưng không được khấu trừ toàn bộ trong mọi trường hợp. Nếu tài sản cố định dùng đồng thời cho hoạt động chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT thì chỉ khấu trừ phần thuế GTGT đầu vào tương ứng với phần sử dụng cho hoạt động chịu thuế. Thực tế, nhiều doanh nghiệp thường kê khai nhầm khi cho rằng tài sản có phục vụ kinh doanh thì được khấu trừ toàn bộ.
I. Bảng tra cứu nhanh
| Trường hợp | Cách xử lý thuế GTGT đầu vào |
|---|---|
| Tài sản cố định chỉ dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT | Được khấu trừ theo phần thực tế đủ điều kiện |
| Tài sản cố định dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế | Chỉ khấu trừ phần tương ứng với hoạt động chịu thuế GTGT |
| Hạch toán riêng được phần thuế đầu vào | Khấu trừ theo số hạch toán riêng được |
| Không hạch toán riêng được | Phân bổ theo tỷ lệ (%) doanh thu chịu thuế GTGT / tổng doanh thu bán ra trong kỳ |
| Tạm phân bổ trong năm | Thực hiện theo tháng hoặc quý |
| Cuối năm | Xác định lại theo tỷ lệ thực tế để kê khai điều chỉnh |
Điểm cốt lõi: Tài sản dùng chung thì khấu trừ theo phần sử dụng cho hoạt động chịu thuế, không suy ra thành được khấu trừ 100% chỉ vì có dùng một phần cho hoạt động chịu thuế.
II. Cách áp dụng để không bị lệch khi kê khai
1. Hạch toán riêng được thì đi theo số thực tế
Nếu xác định riêng được phần tài sản cố định dùng cho hoạt động chịu thuế GTGT thì khấu trừ theo đúng phần đó. Cơ quan thuế thường kiểm tra kỹ phần hồ sơ nội bộ thể hiện cách doanh nghiệp tách phần sử dụng này. Vì vậy, bạn cần có căn cứ rõ ràng để tránh bị loại khấu trừ.
2. Không hạch toán riêng được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu
Nếu không tách riêng được, số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ xác định theo tỷ lệ (%) giữa doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT so với tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán ra trong kỳ tính thuế. Dễ sai ở chỗ doanh nghiệp lấy tỷ lệ ước tính cố định cả năm mà quên điều chỉnh theo số thực tế cuối năm.
3. Tạm phân bổ trong năm và điều chỉnh cuối năm
Việc phân bổ được tạm thực hiện theo tháng hoặc quý. Đến cuối năm tài chính 31/12, doanh nghiệp xác định lại số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ của cả năm theo tỷ lệ doanh thu thực tế để kê khai điều chỉnh trên tờ khai quý IV hoặc năm. Phần này hay bị bỏ sót khi làm quyết toán nội bộ, nhất là với tài sản bắt đầu đưa vào sử dụng giữa năm.
Mốc cần nhớ: Cuối năm tài chính 31/12 phải xác định lại tỷ lệ thực tế. Hồ sơ khai bổ sung có thời hạn 10 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ của kỳ có sai sót (trước 01/7/2026).
Ví dụ thực tế
Một tài sản cố định được dùng chung cho cả hoạt động chịu thuế GTGT và hoạt động không chịu thuế GTGT. Nếu doanh nghiệp không tách riêng được phần sử dụng, thì thuế GTGT đầu vào của tài sản này sẽ được tạm phân bổ theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế trên tổng doanh thu trong tháng hoặc quý, sau đó điều chỉnh lại vào cuối năm theo tỷ lệ thực tế.
III. Điều kiện khấu trừ và các trường hợp không được khấu trừ
1. Điều kiện chung để được khấu trừ
- Có hóa đơn GTGT hợp pháp hoặc chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.
- Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào theo ngưỡng luật định.
- Theo dữ kiện áp dụng hiện hành, ngưỡng cần lưu ý là từ 5 triệu đồng.
Đây là lỗi đơn giản nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn vi phạm: hồ sơ mua tài sản có hóa đơn đầy đủ nhưng thiếu chứng từ thanh toán đáp ứng điều kiện, dẫn đến phần thuế đầu vào bị vướng khi kê khai khấu trừ.
2. Các trường hợp không được khấu trừ
- Thuế GTGT đầu vào của tài sản cố định, máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất sản phẩm quốc phòng, an ninh được tính vào nguyên giá tài sản cố định hoặc chi phí.
- Không khấu trừ đối với tài sản cố định, máy móc, thiết bị của tổ chức tín dụng; doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, tái bảo hiểm; đơn vị kinh doanh chứng khoán; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; cơ sở đào tạo.
- Không khấu trừ đối với máy bay, trực thăng, tàu lượn dân dụng, du thuyền không sử dụng cho mục đích kinh doanh vận chuyển hàng hóa, hành khách, kinh doanh du lịch, khách sạn.
- Phạm vi không khấu trừ này cũng áp dụng với thuế GTGT đầu vào liên quan đến hoạt động thuê, sửa chữa các tài sản thuộc diện nêu trên.
Lưu ý quan trọng
Doanh nghiệp thường lệch ở đoạn này: tài sản dùng chung là một câu chuyện, còn tài sản thuộc nhóm pháp luật quy định không được khấu trừ lại là câu chuyện khác. Không nên gộp hai nhóm này với nhau để tự kết luận rằng cứ phân bổ theo tỷ lệ là sẽ được khấu trừ.
IV. Hồ sơ điều chỉnh, thời hạn và rủi ro xử phạt
Với tài sản cố định dùng chung, doanh nghiệp tạm phân bổ theo tháng hoặc quý và thực hiện điều chỉnh cuối năm thông qua Mẫu số 01-4B/GTGT, nộp kèm tờ khai thuế GTGT mẫu 01/GTGT. Điều chỉnh giảm ghi tại chỉ tiêu [37], điều chỉnh tăng ghi tại chỉ tiêu [38].
| Nội dung | Thông tin cần nhớ |
|---|---|
| Biểu mẫu điều chỉnh | Mẫu số 01-4B/GTGT |
| Tờ khai đi kèm | Mẫu 01/GTGT |
| Chỉ tiêu điều chỉnh giảm | [37] |
| Chỉ tiêu điều chỉnh tăng | [38] |
| Mức phạt khi khai sai làm tăng số thuế được khấu trừ | 20% số thuế khai thiếu hoặc số thuế được khấu trừ thừa |
| Mức phạt hành chính khác nếu sai chỉ tiêu không ảnh hưởng số thuế | Từ 500.000 – 8.000.000 đồng |
Khi thanh tra, thường bị hỏi đầu tiên là hồ sơ xác định tỷ lệ phân bổ, căn cứ doanh thu, chứng từ đầu vào và bút toán điều chỉnh cuối năm có khớp nhau hay không. Nếu bạn đang rà soát hồ sơ, Thuận Thiên khuyến nghị kiểm tra lại đúng 4 điểm này trước khi nộp tờ khai điều chỉnh.
